Fizjoterapia u chorych z wszczepionym układem stymulującym serce / Physiotherapy in patients with an implanted cardiac pacemaker

Włodzisław Kuliński

FP 2017; 17(3); 28-36

Streszczenie

Wstęp. W kraju liczba osób z wszczepionym układem stymulującym serce wynosi ponad 100 000, a duża ich część z powodu chorób współistniejących korzysta z leczenia fizykalno-usprawniającego.
Materiał i metoda. Przestawiono przykładowe zapisy EKG poszczególnych trybów pracy stymulatorów. Stymulator serca jest wrażliwy na pole magnetyczne o dużym natężeniu oraz pola elektromagnetyczne wytwarzane przez aparaty stosowane w fizykoterapii.
Wyniki. Diatermia krótkofalowa może być przyczyną interferencji w przypadku oddziaływania źródła fal w pobliżu loży z rozrusznikiem. Zabiegi z użyciem diatermii mogą wywołać zahamowanie powstawania impulsów stymulatora, jak również poprzez wzrost temperatury mogą prowadzić do termicznego uszkodzenia generatora. Przy stosowaniu impulsowego pola magnetycznego n. cz. nie dochodzi do przegrzania elementów metalowych, ale istnieje możliwość zakłócenia pracy stymulatora i stosowanie zabiegów w obrębie klatki piersiowej jest przeciwwskazane. Wykonywanie zabiegów galwanizacji, jonoforezy, prądów niskiej i średniej częstotliwości jest możliwe poza obrębem klatki piersiowej. Stosowanie zabiegów z grupy światłolecznictwo, termoterapia bez przeciwwskazań. Zabiegi elektrostymulacji w uszkodzeniu neuronu obwodowego mogą być stosowane przy zachowaniu szczególnych zasad bezpieczeństwa chorego.
Przedstawiono przykłady monitoringu holterowskiego w czasie korzystania przez chorych z poszczególnych zabiegów fizykoterapeutycznych.
Ukazano trudne przypadki kliniczne chorych z wszczepionym układem stymulującym wymagających postępowania fizykalno-usprawniającego
Wnioski. Wykonywanie większości zabiegów fizykoterapeutycznych u chorych z układem stymulującym jest dopuszczalne, ale pod warunkiem zachowania odpowiednich zasad bezpieczeństwa.

Słowa kluczowe:
układ stymulujący serce, fizjoterapia

Abstract

Background. In Poland, the number of patients with an implanted cardiac pacemaker equals over 100,000 and many of them undergo physical therapy and rehabilitation due to co-morbidities.
Material and methods. Sample electrocardiograms of various pacemaker pacing modes are presented. Cardiac pacemakers are sensitive to high-strength magnetic fields and electromagnetic fields generated by devices used in physical therapy.
Results. Short-wave diathermy may cause interference if the source of waves is located near the pacemaker site. Procedures using diathermy may inhibit pacemaker activity and cause heat damage to the generator (due to increased temperature). When a pulsed low-frequency magnetic field is used, the metal parts do not overheat, but there is a possibility of disturbances in the pacemaker function and thus it is recommended not to perform such procedures on the chest. The use of galvanic current, iontophoresis, and low and medium frequency currents is possible outside the area of the chest. There are no contraindications to light therapy and heat therapy. Electrical stimulation in patients with peripheral neuron damage may be used as long as special safety measures are followed.
The paper shows sample Holter monitor readings obtained when patients underwent various physical therapy procedures.
It also presents difficult cases of patients with an implanted cardiac pacemaker who require physical therapy and rehabilitation.
Conclusions. Most physical therapy procedures may be performed in patients with a pacemaker, but on condition that appropriate safety principles are followed.

Key words:
cardiac pacemaker, physiotherapy

Pobierz/Download Pobierz artykuł w j. angielskim/Available only English version