Ocena skuteczności wybranych metod elektroterapii w schorzeniach dolnego odcinka kręgosłupa w aspekcie ograniczenia przyjmowania leków przeciwbólowych / Evaluation of chosen electrotherapy methods efficiency in lower spine diseases in aspect of lowering usage of painkillers

Sławomir Jarząb, Michał Kaczyński, Michał Guła,
Krzysztof Aleksandrowicz, Małgorzata Paprocka-Borowicz

FP 2014; 14(3); 12-21

Streszczenie
Wstęp. Pogłębiającym się wraz z wiekiem stanom zwyrodnieniowym kręgosłupa i stawów obwodowych oraz pourazowym zaburzeniom układu ruchu nieodwołalnie towarzyszy ból. Alternatywnie do leków przeciwbólowych z powodzeniem można stosować takie metody, jak elektroterapia. Celem badań była weryfikacja skuteczności wybranych metod elektroterapii w zakresie działania przeciwbólowego w schorzeniach dolnego odcinka kręgosłupa oraz w kontekście redukcji ilości przyjmowanych farmakologicznych środków przeciwbólowych.
Materiał i metody. Grupę badaną stanowiło 74 pacjentów (46 kobiet, 28 mężczyzn) cierpiących na schorzenia dolnego odcinka kręgosłupa. Każda z osób poddawana była jednemu z 3 zabiegów elektroterapii: TENS, prądy Nemeca oraz prądy Bernarda. Przeprowadzono autorski wywiad kwestionariuszowy zawierający m.in. podstawowe informacje o pacjencie, rozpoznanie, informacje o przyjmowanych lekach przeciwbólowych oraz ocenę dolegliwości bólowych, której dokonywano czterokrotnie. Indywidualnie dla każdego badanego wyznaczono parametry pozwalające ocenić skuteczność terapii w perspektywie czasu.
Wyniki. Największą ilość osób deklarujących pozytywny długotrwały efekt przeciwbólowy (60,9%) odnotowano w grupie TENS. Największą ilość osób deklarujących pozytywny doraźny oraz krótkotrwały efekt przeciwbólowy (56%) odnotowano w grupie IF, podobnie jak najczęstszą pozytywną ocenę subiektywną skuteczności terapii (84%). Zmniejszenie ilości leków przeciwbólowych odnotowano na podobnym poziomie (50-60%) dla terapii prądami interferencyjnymi oraz TENS.
Wnioski. Najbardziej długoterminowo skuteczną metodą terapii w leczeniu dolegliwości bólowych dolnego odcinka kręgosłupa jest TENS. Największą skuteczność doraźną i krótkoterminową w uśmierzaniu bólu kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego wykazuje terapia prądem interferencyjnym, co stanowić może podstawę do jej aplikowania bezpośrednio przed zabiegami kinezyterapii. Elektroterapia może, i powinna być stosowana jako alternatywa dla farmakologicznych środków przeciwbólowych.

Słowa kluczowe:
ból, kręgosłup, elektroterapia


Abstract

Background. While aging, degenerative phase of spine and circular joints deepen, also traumatic diseases in movement system – it is all inseparably combined with pain. Alternatively to painkillers we can use methods such as electrotherapy. The purpose of the researches was to verify the efficiency of chosen methods in electrotherapy in field of fighting with pain in lower part of spine as well as to lower the amount of pharmacological painkillers that are taken.
Material and methods. The group that was researched was 74 patients (46 women and 28 men) suffering from lower part of spine disease. Each of these people had of three procedures of electrotherapy: TENS, Nemec currents, Bernard currents. There was an individual interview (questionnaire) contained basic information about the patient, diagnosis, information about painkillers taken and evaluation of pain ailment that was conducted 4 times. Individually for each patient there were chosen parameters allowing to evaluate the efficiency of the therapy in time period.
Results. The biggest group that stated long-term positive influence in overcoming pain (60.9%) was noticed in TENS group. The biggest group that stated positive temporary and immediate effect in overcoming pain (56%) was noticed in IF group, similarly like the most frequent positive subjective evaluation of the therapy (84%). Lowering the amount of medicines (painkillers) was noticed on similar level (50-60%) for therapy with interference current and TENS.
Conclusions. The most effective long-term method in therapy of treatment pain in the lower part of spine is TENS. The biggest effectiveness in immediate action and short-term in overcoming pain in spine lumber vertebra shows therapy with interference stream – that can be a reason to use it directly before kinesitherapy. Electrotherapy can and should be used as an alternative way for pharmacological painkillers.

Key words:
pain, spain, electrotherapy

Pobierz/Download/下載 Pobierz artykuł w j. angielskim/Download an English version