Rehabilitacja pacjentów po udarze mózgu z uwzględnieniem czynników socjo-demograficznych / The rehabilitation of patients after the cerebral stroke including socio-demographic factors

Marzena Kobylańska, Bartosz M. Wójcik, Renata Szczepaniak, Zbigniew Śliwiński

FP 2016;16(4);82-97

Streszczenie

Wstęp. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia udar mózgu stanowi trzecią po chorobach serca i nowotworach przyczynę zgonów. Szacuje się, że co roku umiera z tego powodu 4,6 miliona ludzi na świecie, w tym 3,2 miliona w krajach rozwijających się i 1,2 miliona w krajach uprzemysłowionych. Zaobserwowano, że na skuteczność fizjoterapii osób po udarze mózgu wpływ mają czynniki biologiczne, oraz sytuacja społeczno-ekonomiczna pacjenta.
Cel pracy. Celem pracy jest analiza roli czynników socjo-demograficznych w procesie fizjoterapii pacjentów po udarze mózgu.
Materiał i metody badań. Badania przeprowadzono na oddziale rehabilitacji neurologicznej we Wrocławskim Centrum Rehabilitacji i Medycyny Sportowej. Badana grupa obejmowała ogółem 120 osób po przebytym udarze mózgu. Badania przeprowadzono w dwóch punktach czasowych. W pierwszym dniu pobytu pacjenta na oddziale rehabilitacji neurologicznej oraz po trzech tygodniach prowadzonego usprawniania. Wszyscy pacjenci uczestniczyli w systematycznej fizjoterapii prowadzonej standardowo na oddziale rehabilitacji neurologicznej z określeniem częstotliwości i czasu jej trwania. Dla każdego pacjenta pełen cykl badawczy trwał trzy tygodnie. W pracy wykorzystano następujące metody badań: Skala Barthel (Barthel Index, BI), Skala Lawtona (Instrumental Activity of Daily Living IADL),Indeks Mobilności Rivermead (IMR), Krótka Skala Oceny Stanu Psychicznego (Mini-Mental State Examination, MMSE), Geriatryczna Skala Oceny Depresji (Geriatric Depression Scale, GDS), Skala Uogólnionej Własnej Skuteczności (Generalized Self – Efficacy Scale, GSES), Skala Akceptacji Choroby (Acceptace of Ilness Scale, AIS), Wizualna Analogowa Skala Bólu (Visual Analogue Scale, VAS).
Wyniki. Cechy natury biologicznej takie jak wiek, czas od udaru, rodzaj udaru, ilość chorób współistniejących, mają związek z niską skutecznością fizjoterapii prowadzonej na oddziale rehabilitacji neurologicznej. Czynniki socjo-demograficzne takie jak stan cywilny, aktywność zawodowa, rodzaj wykonywanej pracy mają związek z niską skutecznością prowadzonej fizjoterapii.
Wnioski. Kompleksowa rehabilitacja neurologiczna pacjentów po udarze mózgu uwzględniająca czynniki socjo-demograficzne jest niezbędna do osiągnięcia wysokiej skuteczności fizjoterapii.

Słowa kluczowe:

udar mózgu, fizjoterapia, czynniki socjo-demograficzne


Abstract

Introduction. According to the World Health Organization, cerebral stroke constitutes the third largest cause of death just after heart disease and cancer. It is estimated that every year 4.6 million people die due to stroke, including 3.2 in developing countries and 1.2 in developed ones. It has been observed that the effectiveness of physiotherapy in patients after a stroke depends on biological factors but also on their socio-economic condition.
The dissertation goal. The goal of this dissertation is to analyze the role of socio-demographic factors in the process of physiotherapy for patients after a cerebral stroke.
Materials and methods. The research has been carried out at the neurological rehabilitation ward of the Wrocław Center for Rehabilitation and Sports Medicine. The research group consisted of 120 patients after cerebral stroke. The examination was conducted at two time intervals – on the first day of the patient’s treatment at the neurological rehabilitation ward, and after three weeks of rehabilitation. All the patients participated in the systematic physiotherapy, which is a standard procedure at the neurological rehabilitation ward, where they had a defined schedule of frequency and time of rehab. A full research cycle lasted for three weeks for every patient. The following methods were used in the research: Barthel Scale (Barthel Index, BI), Lawton Scale (Instrumental Activity of Daily Living (IADL), Rivermead Mobility Index (RMI), Mini-Mental State Examination (MMSE), Geriatric Depression Scale (GDS), Generalized Self – Efficacy Scale (GSES), Acceptance of Illness Scale (AIS), and Visual Analogue Scale (VAS).
Results. Factors regarding the biological nature of the patient’s condition such as age, time since the stroke, type of stroke, and number of coexisting diseases have a definite impact on the low effectiveness of the physiotherapy conducted at the neurological rehabilitation ward. Socio-demographic factors, marital status, professional activity, and kind of job, also have an impact on the low effectiveness of the conducted physiotherapy.
Conclusions. Comprehensive rehabilitation of neurological patients after the cerebral stroke, taking into account socio-demographic factors is essential to achieve high effectiveness of physiotherapy.

Keywords:

stroke, physiotherapy, socio-demographic factors

Pobierz/Download Pobierz artykuł w j. angielskim/Download an English version