Technika energetyzacji mięśni stosowana po implantacji endoprotezoplastyki stawu biodrowego / Muscle energy techniques after total hip replacement

Maria Mazepa, Renata Szczepaniak, Wojciech Kiebzak,
Zofia Śliwińska, Zbigniew Śliwiński

FP 2014; 14(1); 18-26

Streszczenie
Wstęp. Częstą konsekwencją braku postępu rehabilitacji, przy bardzo dużych zmianach zwyrodnieniowych, którym towarzyszy bardzo silny ból i znaczne ograniczenie ruchomości oraz lokomocji, jest leczenie operacyjne, polegające na wykonaniu alloplastyki stawu biodrowego. W pierwszej dobie po operacji, ustalany jest indywidualny program usprawniania pacjenta. Jest to czynność o podstawowym znaczeniu, ponieważ prawidłowe zaplanowanie i przeprowadzenie zabiegów fizjoterapeutycznych, umożliwia przede wszystkim zniesie bólu i uzyskanie pełnego, funkcjonalnego zakresu ruchu w stawie, wzmacniamy mięśnie dbamy o to, aby odpowiednia kontrola mięśniowa i stabilizacja uzyskana w stawie, przywróciła funkcję lokomocji i samoobsługi pacjenta na początkowym i dalszym etapie usprawniania. Sposobów i metod uzyskania poprawy wyżej wymienionych parametrów jest wiele. Jedną z nich są techniki energetyzacji mięśniowej, będące nieinwazyjną terapią u pacjentów po endoprotezoplastyce stawu biodrowego. Dzięki tym technikom, w skład których wchodzi poizometryczna relaksacja mięśni przykurczonych oraz aktywne rozluźnianie mięśni stawów biodrowych, techniki mięśniowo-powięziowe oraz ich połączenie z elementami metody PNF, możliwe jest skuteczne leczenie i usprawnianie pacjentów.
Cel pracy. Celem pracy jest porównanie efektów standardowej fizjoterapii, prowadzonej u pacjentów po wszczepieniu endoprotezy cementowej stawu biodrowego, z fizjoterapią wykorzystującą techniki energetyzacji mięśni. Materiał i metody. Do badania zakwalifikowano w latach 2013/2014 66 pacjentów z zaawansowanymi zmianami zwyrodnieniowymi stawów biodrowych, leczonych operacyjnie  endoprotezoplastyką. Pacjentów podzielono losowo na dwie grupy,/grupa I oraz grupa II/ po 33 osoby każda. U każdej z osób zbadano poziom bólu, zakres ruchu w stawie biodrowym oraz siłę mięśniową. Różnice pomiędzy grupą I a II polegały na włączeniu w grupie I technik energetyzacji mięśni, w skład których wchodziły poizometryczna relaksacja mięśni, aktywne rozluźnianie mięśni oraz elementy metody PNF. Wykorzystano również techniki mięśniowo-powięziowe nacelowane na mięśnie z różną siłą i kierunkiem nacisku na włókna mięśniowe. w grupie II zastosowano standardową fizjoterapię. Wyniki. Po zastosowanej terapii energetyzacji mięśniowej w grupie z zastosowanie technik energetyzacji mięśni, nastąpiła znacząca poprawa w zmniejszeniu dolegliwości bólowych, zwiększył się funkcjonalny zakres ruchu oraz znacząco poprawiła się kontrola mięśniowa operowanego stawu, co korzystnie wpłynęło na lokomocję pacjentów. Wnioski. Techniki energetyzacji w znaczącym stopniu wpłynęły na poprawę funkcji czynnościowej i stabilizacyjnej mięśni obręczy biodrowej stawu z endoprotezą. Połączenie poizometrycznej relaksacji z elementami metody PNF oraz technikami powięziowo-mięśniowymi, skutecznie poprawiło równowagę, koordynację oraz stereotyp chodu. Podsumowując fizjoterapia z wykorzystaniem metody energetyzacji okazała się skuteczniejszą metodą w leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawu biodrowego w porównaniu z metodą opartą na standardowym programie usprawniania.

Słowa kluczowe:
endoprotezoplastyka, usprawnianie, techniki energetyzacji mięśni


Abstract

Introduction.  Surgical procedure involving total hip alloplasty is a common consequence of the absence of progress of rehabilitation in patients with significant degenerative lesions accompanied by severe pain and significantly limited mobility. An individual program for patient rehabilitation is established during the first 24 hours after the procedure. This is of particular importance as proper planning and implementation of physiotherapy allows to relieve pain and to achieve full functional joint mobility as well as to strengthen the muscles. We make sure that the proper muscle control and stability within the joint will restore patient’s locomotion and self-care both at the initial and later stages of rehabilitation. There are many ways and methods to improve the above mentioned parameters. Muscle energy techniques, which represent a non-invasive therapy in patients with total hip replacement, are one of these methods. These techniques, including poizometric relaxation of contracted muscles as well as active relaxation of hip joint muscles, myofascial techniques, also in combination with elements of PNF techniques, allow for effective treatment and rehabilitation of patients. Aim. The aim of the study was to compare the effects of standard physiotherapy in patients after cemented hip arthroplasty with those of physiotherapy using muscle energy techniques.
Materials and Methods. A total of 66 patients with advanced degenerative arthritis of the hip, who received surgical treatment in the form of endoprosthetics, were qualified for the study between 2013 and 2014. The patients were divided into two groups  (group I and II), 33 subjects each. Pain level, the range of hip motion as well as muscle strength were assessed in each patient. Group I received muscle energy techniques, including poizometric relaxation of muscles, active muscle relaxation and elements of PNF method. Also, myofascial techniques targeting muscles with different strengths and direction of pressure were used. Group II received standard physiotherapy.
Results. Significant improvement of pain, an increase in the range of functional motion as well as a significant improvement of muscle control of the joint were observed in the group receiving muscle energy treatment, which had beneficial effects on the locomotion of patients.
Conclusions. Muscle energy techniques had significant effects on the improvement of muscle function and stabilization in the pelvic girdle of the joint with endoprosthesis. Poizometric relaxation combined with elements of the PNF method as well as myofascial techniques effectively improved balance, coordination and gait pattern. In conclusion, physiotherapy using muscle energy techniques was shown to be a more effective method in the treatment of hip osteoarthritis as compared to the method based on standard rehabilitation program.

Key words:
arthroplasty, rehabilitation, muscle energy techniques

Pobierz/Download Pobierz artykuł w j. angielskim/Download an English version