Streszczenie

Cel. Porównanie skuteczności technik behawioralnych i integracji sensorycznej (SI) w odniesieniu do funkcjonowania i snu dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu (ASD).

Metodologia. Uczestnicy (średnia wieku = 6,2 roku; 9 chłopców i 3 dziewczynki; wszyscy z diagnozą ASD wg DSM-5, o umiarkowanym lub lekkim poziomie funkcjonowania) zostali podzieleni na trzy grupy (A, B i C), po czterech uczestników w każdej. Grupa A otrzymywała interwencje integracji sensorycznej prowadzone przez rodziców, obejmujące ucisk głęboki, huśtanie, szczotkowanie, kompresję stawów oraz ćwiczenia z zakresu układu przedsionkowego. Grupa B uczestniczyła w interwencji behawioralnej prowadzonej przez rodziców. Grupa C stanowiła grupę kontrolną. Efekty oceniano za pomocą Canadian Occupational Performance Measure (COPM) i Children’s Sleep Habits Questionnaire (CSHQ).

Wyniki. Grupa A wykazała istotnie większe poprawy w podskalach CSHQ i COPM w porównaniu z grupą B (terapia behawioralna) i grupą C (kontrolną) (p < 0,05). Wyniki grupy A dotyczące trudności ze snem były konsekwentnie niższe, a oceny dotyczące wykonania i satysfakcji wyższe, co świadczy o lepszych efektach. Analiza porównawcza przed–po interwencji potwierdziła, że grupa A osiągnęła istotnie lepsze wyniki niż grupa B (p < 0,05), szczególnie w zakresie opóźnienia zasypiania i ocen wykonania. Grupa C nie wykazała istotnych zmian. Test ANOVA z post hoc Tukey’ego potwierdził, że wyniki grupy A były istotnie lepsze od grup B i C, przy spełnieniu założeń normalności (test Shapiro–Wilka) i jednorodności (test Levene’a).

Wnioski. Terapia integracji sensorycznej okazała się skuteczniejsza niż terapia behawioralna w poprawie nawyków snu i funkcjonowania dzieci z ASD. Wyniki podkreślają znaczenie sensorycznych interwencji z udziałem rodziców w terapii pediatrycznej. Konieczne są dalsze badania z większymi grupami i dłuższym czasem trwania, aby potwierdzić i rozszerzyć te obserwacje.

Słowa kluczowe

sen, terapie behawioralne, integracja sensoryczna, zaburzenia ze spektrum autyzmu