Streszczenie

Ograniczenia w aktywności fizycznej prowadzą do spadku samodzielności i sprawiają, że osoby starsze coraz więcej czasu spędzają w domu. Może to powodować wzrost poziomu lęku i stresu, a w konsekwencji obniżenie jakości życia. Samodzielne ćwiczenia fizyczne oraz relaksacja to alternatywne, łatwe do wdrożenia i niedrogie formy aktywności, które mogą być wykonywane przez seniorów w celu zapobiegania siedzącemu trybowi życia. Celem badania była ocena wpływu regularnie wykonywanych samodzielnych ćwiczeń fizycznych i technik relaksacyjnych na jakość życia związaną ze zdrowiem (HRQoL) w populacji osób starszych. Analizowano cztery obszary: zdrowie fizyczne, zdrowie psychiczne, relacje społeczne oraz środowisko. Badanie miało charakter quasi-eksperymentalny z oceną przed i po interwencji. Program obejmował zajęcia raz w tygodniu przez dwa miesiące, a w badaniu uczestniczyło 45 osób (kobiet i mężczyzn) powyżej 60 roku życia. Do oceny poszczególnych obszarów wykorzystano zwalidowany kwestionariusz WHOQOL-BREF. Wyniki wykazały istotną statystycznie poprawę we wszystkich analizowanych aspektach: zdrowiu fizycznym (p = 0,006), zdrowiu psychicznym (p = 0,043), relacjach społecznych (p = 0,019) i środowisku (p = 0,002). Wnioski: regularne samodzielne ćwiczenia fizyczne połączone z relaksacją, realizowane raz w tygodniu przez dwa miesiące, istotnie poprawiają jakość życia osób starszych w wymiarze fizycznym, psychicznym, społecznym i środowiskowym. Program ten może być z powodzeniem wdrażany przez fizjoterapeutów w domach pomocy społecznej oraz centrach opieki nad seniorami, wspiera rehabilitację osób z ograniczeniami ruchowymi, zmniejsza dolegliwości bólowe, poprawia równowagę i pomaga zapobiegać upadkom.

Słowa kluczowe

samodzielne ćwiczenia fizyczne, relaksacja, jakość życia związana ze zdrowiem, osoby starsze