Streszczenie

Wprowadzenie. Piłka nożna wymaga zarówno wytrzymałości fizycznej, jak i podstawowych umiejętności ruchowych, a utrzymanie kontroli nerwowo-mięśniowej – czyli zachowanie środka ciężkości w obrębie pola podparcia – jest kluczowe dla zapobiegania urazom kończyn dolnych.

Tło. Badania wykazały, że trening nerwowo-mięśniowy poprawia równowagę, stabilność i osiągi sportowe poprzez rozwój propriocepcji, siły i koordynacji. Trening neurokognitywny natomiast wpływa korzystnie na czas reakcji i podejmowanie decyzji. Jednakże brakuje badań nad łączonym wpływem obu metod na rekreacyjnych piłkarzy nożnych.

Cel. Celem badania była ocena wpływu treningu nerwowo-mięśniowego i neurokognitywnego na równowagę dynamiczną oraz czas reakcji u rekreacyjnych piłkarzy nożnych.

Metody. Spośród 44 przebadanych osób do badania zakwalifikowano 30 uczestników, którzy spełnili kryteria włączenia i wyłączenia. Losowo przydzielono ich do dwóch grup: grupa A (eksperymentalna) otrzymała trening nerwowo-mięśniowy i neurokognitywny, natomiast grupa B (kontrolna) nie brała udziału w żadnym programie treningowym. Średni wiek uczestników wynosił 18,9 ± 4,5 roku, a masa ciała 65,10 ± 7 kg. Oceny dokonano za pomocą testu Y-balance (YBT) oraz testu spadającej linijki, przed i po sześciotygodniowej interwencji. Różnice między grupami analizowano testem t dla prób niezależnych, a zmiany wewnątrzgrupowe – testem t dla prób zależnych. Za poziom istotności przyjęto p < 0,05.

Wyniki. Grupa eksperymentalna (grupa A) wykazała istotną poprawę w zakresie YBT prawa noga (t = 5,8, p = 0,001), YBT lewa noga (t = 9,4, p = 0,001) oraz czasu reakcji (t = 14,4, p = 0,001), podczas gdy grupa kontrolna (grupa B) nie odnotowała żadnych istotnych zmian. Również porównania między grupami wykazały istotne różnice dla YBT prawa (t = 4,51, p < 0,0001), YBT lewa (t = 6,90, p < 0,0001) oraz czasu reakcji (t = 12,91, p < 0,0001).

Wnioski. Uczestnicy, którzy realizowali trening nerwowo-mięśniowy i neurokognitywny, poprawili równowagę dynamiczną i czas reakcji, co przekłada się na lepsze wyniki w kontekście sportu; grupa kontrolna nie wykazała podobnych efektów, co potwierdza skuteczność zastosowanej interwencji.

Słowa kluczowe

nerwowo-mięśniowy, neurokognitywny, czas reakcji, test spadającej linijki, test równowagi y-balance