Maria Borucka, Wiktoria Kuglarz, Katarzyna Byrtek, Wojciech Kroczek, Edyta Kroczek, Bartosz Wnuk
Jolanta Małysz, Artur Hołodniuk, Kamil Góral, Bartosz Aniśko, Danuta Lietz-Kijak, Idzi Siatkowski, Małgorzata Wójcik – The impact of trigger point therapy and transbuccal massage on symptoms associated with bruxism – preliminary observations – Fizjoterapia Polska 2026; 26(3); 74-83
DOI: https://ddoi.org/10.56984/8ZG7D1AV7A4
Streszczenie
Cel. Celem niniejszego badania wstępnego było porównanie wpływu terapii punktów spustowych, masażu transbukalnego oraz ich połączenia na nasilenie dystresu psychicznego (HADS), bezsenności (ISI) oraz jakość życia (WHOQOL-BREF) u mężczyzn z bruksizmem dziennym i objawami związanymi z zaburzeniami stawów skroniowo-żuchwowych (TMD).
Materiał i metody. W badaniu uczestniczyło 98 mężczyzn (średni wiek 33,5 ± 12,2 roku; BMI 24,6 ± 3,9 kg/m²) z bruksizmem dziennym rozpoznanym na podstawie ustrukturyzowanego wywiadu oraz objawami związanymi z TMD ocenianymi z wykorzystaniem protokołu RDC/TMD. Uczestników przydzielono do czterech grup: terapii łączonej obejmującej terapię punktów spustowych i masaż transbukalny, terapii punktów spustowych, masażu transbukalnego oraz grupy kontrolnej. Kwestionariusze WHOQOL-BREF, ISI i HADS wypełniano przed rozpoczęciem terapii, po czterech tygodniach oraz tydzień po zakończeniu interwencji.
Wyniki. Wyniki HADS różniły się istotnie między grupami przed terapią (p = 0,0024), po terapii (p = 0,021) oraz podczas badania kontrolnego (p = 0,032). Przed rozpoczęciem terapii wyższe, czyli mniej korzystne, wyniki HADS odnotowano w grupie terapii łączonej (mediana 15,0) oraz w grupie terapii punktów spustowych (17,0) w porównaniu z grupą kontrolną (8,5). Po czterech tygodniach mediany zmniejszyły się w grupie terapii łączonej (do 8,5) oraz w grupie terapii punktów spustowych (do 10,0), pozostały bez zmian w grupie masażu transbukalnego (14,0), a najniższe wartości stwierdzono w grupie kontrolnej (5,5). Jedyna istotna różnica w analizie post hoc po terapii i podczas badania kontrolnego wystąpiła pomiędzy grupą masażu transbukalnego a grupą kontrolną, przy czym korzystniejsze, niższe wyniki odnotowano w grupie kontrolnej. Nie stwierdzono istotnych różnic między grupami w zakresie ISI ani WHOQOL-BREF w żadnym punkcie czasowym.
Wnioski. Żadna z zastosowanych interwencji nie wykazała przewagi nad brakiem interwencji. Jedyna istotna różnica po terapii (p = 0,021) oraz podczas badania kontrolnego (p = 0,032) wystąpiła pomiędzy grupą masażu transbukalnego a grupą kontrolną, przy czym korzystniejsze, niższe wyniki HADS odnotowano w grupie kontrolnej. W analizie opisowej największe zmniejszenie mediany wyników zaobserwowano w grupie terapii łączonej oraz w grupie terapii punktów spustowych, jednak grupy te już przed rozpoczęciem terapii różniły się istotnie od grupy kontrolnej (p = 0,0024), co uniemożliwia przyczynową interpretację tych zmian. Nie stwierdzono istotnych różnic między grupami w zakresie nasilenia bezsenności (ISI) ani jakości życia (WHOQOL-BREF) w żadnym punkcie czasowym; wyniki te nie wykluczają jednak wpływu zastosowanych interwencji na oceniane parametry.
Słowa kluczowe
bruksizm, zaburzenia stawów skroniowo-żuchwowych, terapia punktów spustowych, masaż transbukalny, fizjoterapia