Streszczenie

Celem niniejszego badania jest analiza rozwoju psychologii wychowania fizycznego w ostatniej dekadzie z wykorzystaniem podejścia bibliometrycznego. Wychowanie fizyczne odgrywa istotną rolę we wspieraniu całościowego rozwoju uczniów – zarówno w zakresie poprawy sprawności fizycznej, jak i nabywania kompetencji społecznych, emocjonalnych, psychicznych oraz poznawczych. Mimo że wiele badań potwierdza pozytywny wpływ interwencji wychowania fizycznego na różne aspekty rozwoju uczniów, wciąż brakuje literatury, która integrowałaby wszystkie te aspekty naukowe jednocześnie – szczególnie w kontekście roli psychologii jako dziedziny wspierającej proces rehabilitacji zarówno sportowców, jak i osób niesportowych.

W badaniu zastosowano metodę systematycznego przeglądu literatury oraz analizę bibliometryczną, opartą na danych z bazy Scopus, uwzględniając artykuły opublikowane w latach 2015–2024. Analiza wykazała łącznie 825 publikacji oraz 18 319 cytowań w badanym okresie, przy czym liczba publikacji w poszczególnych latach miała charakter zmienny. Spadek liczby cytowań może wskazywać na zmniejszenie liczby publikacji naukowych, natomiast ich wzrost może świadczyć o rosnącym zainteresowaniu badaniami – z największym wkładem ze strony Stanów Zjednoczonych, a następnie Hiszpanii i Chin.

Badanie podkreśla również znaczenie projektowania procesu nauczania oraz strategii dydaktycznych w kształtowaniu efektów edukacyjnych uczniów. Wśród analizowanych artykułów widoczny jest kierunek rozwoju badań w stronę zastosowania odkryć psychologicznych w fizjoterapii – zarówno w kontekście ruchu, jak i materiału dydaktycznego w edukacji fizycznej. Oczekiwanym efektem tych badań jest wniesienie nowych informacji na temat skuteczności interwencji wychowania fizycznego we wspieraniu rozwoju psychicznego uczniów oraz zachęcenie do dalszych badań w celu wzmocnienia dowodów na psychologiczne korzyści płynące z wychowania fizycznego.

Słowa kluczowe

psychologia, wychowanie fizyczne, fizjoterapia, bibliometria