Streszczenie

Wprowadzenie. Zespół bólu rzepkowo-udowego (PFPS) jest częstym zaburzeniem układu mięśniowo-szkieletowego, które przede wszystkim dotyka sportowców, zwłaszcza wykonujących powtarzające się ruchy zgięcia i wyprostu kolan. Szczególnie narażeni są sprinterzy akademiccy, ponieważ niektóre style biegu, takie jak styl dowolny czy klasyczny, wymagają powtarzalnych ruchów kończyn dolnych. Szacowana częstość występowania PFPS u sportowców wyczynowych wynosi 35,7%, u młodzieży 28,9%, a w wojsku 13,5%. PFPS występuje u osób w różnych grupach wiekowych, a ogólna częstość występowania w populacji wynosi 23%. Nierównowaga mięśniowa wokół stawu kolanowego, zwłaszcza osłabienie mięśnia czworogłowego uda, który odpowiada za stabilizację rzepki, jest często powiązana z PFPS. Ćwiczenia wzmacniające można ogólnie podzielić na koncentryczne i ekscentryczne, chociaż stosowane są różne strategie rehabilitacji. Celem tego badania była ocena wpływu programów wzmacniających koncentrycznie i ekscentrycznie na poziom bólu i wydolność funkcjonalną u akademickich sprinterów z rozpoznanym PFPS.

Cel. Porównanie skuteczności zmian w wydolności funkcjonalnej i bólu po zastosowaniu ćwiczeń koncentrycznych i ekscentrycznych u sprinterów akademickich z PFPS.

Materiały i metody. Łącznie 24 uczestników zostało przydzielonych do dwóch grup metodą doboru wygodnego: grupa A (n = 12) i grupa B (n = 12). Grupa A realizowała ćwiczenia koncentryczne, a grupa B ćwiczenia ekscentryczne przez trzy tygodnie. Do badania użyto krzesła, stopera, wolnej powierzchni oraz taśmy mierniczej, aby zapewnić precyzję wykonywanych ćwiczeń i pomiarów. Do oceny efektów zastosowano Skalę Numeryczną Oceny Bólu (NPRS) oraz test Timed Up and Go (TUG) do oceny mobilności i równowagi funkcjonalnej.

Wyniki. Analiza statystyczna danych ilościowych wykazała brak istotnej różnicy między grupą A a grupą B (p < 0,0001). Obie grupy wykazały znaczną poprawę po interwencji zarówno w zakresie bólu, jak i wydolności funkcjonalnej; nie stwierdzono jednak istotnych różnic pomiędzy grupami. Zarówno programy wzmacniające koncentrycznie, jak i ekscentrycznie wydają się równie skuteczne w leczeniu PFPS u sprinterów akademickich.

Wnioski. Na podstawie wyników badania ćwiczenia koncentryczne z ultradźwiękami terapeutycznymi (grupa A) oraz ćwiczenia ekscentryczne z ultradźwiękami terapeutycznymi (grupa B) są podobnie skuteczne w łagodzeniu bólu i poprawie wydolności funkcjonalnej u sprinterów akademickich z zespołem bólu rzepkowo-udowego.

Słowa kluczowe

przedni ból kolana, ból rzepkowo-udowy, zespół bólu rzepkowo-udowego