Streszczenie

Kultura biegania rozprzestrzeniła się na całym świecie, co widoczne jest w licznych wydarzeniach biegowych organizowanych w różnych częściach globu – od biegów na 5 km i 10 km, po półmaratony i maratony. Każdy biegacz jest narażony na ryzyko kontuzji, z których jedną z najczęściej występujących są shin splints. Jest to uraz często spotykany u biegaczy, wynikający z powtarzającego się biegu po twardych nawierzchniach lub nadmiernego i zbyt intensywnego obciążania zginaczy podudzia.

Wystąpienie urazu prowadzi do obniżenia poziomu sprawności fizycznej, zwłaszcza jej komponentów związanych ze zdrowiem. W fazie pozurazowej kluczowe znaczenie mają wydolność krążeniowo-oddechowa oraz elastyczność. Wydolność krążeniowo-oddechowa umożliwia skuteczne dostarczanie tlenu do tkanek organizmu, natomiast elastyczność sprzyja swobodnemu i efektywnemu wykonywaniu ruchów w stawach. Dobór odpowiedniej terapii w trakcie i po urazie jest kluczowym elementem procesu przywracania sprawności biegacza.

W badaniu zastosowano metodę quasi-eksperymentalną z układem jednoniosowym typu pretest–posttest. Populację stanowiło 96 biegaczy należących do społeczności biegowej w Yogyakarcie. Próbę badawczą wyłoniono metodą celowego doboru próby, zgodnie z kryteriami włączenia i wyłączenia, uzyskując 30 uczestników. Interwencję przeprowadzono 24 razy, z częstotliwością czterech sesji tygodniowo. Do pomiaru wydolności krążeniowo-oddechowej wykorzystano 12-minutowy bieg (test Coopera), natomiast elastyczność oceniano za pomocą goniometru.

Wyniki badania wskazują, że program terapii wysiłkowej istotnie poprawił wydolność krążeniowo-oddechową, zwiększając wyniki biegu o 16,41%, oraz zwiększył zakres ruchu (ROM) w stawie kolanowym i skokowym, ze średnim wzrostem ROM wynoszącym 41,52%. Terapia wysiłkowa z wykorzystaniem masy własnego ciała może poprawić wydolność krążeniowo-oddechową i elastyczność po urazie typu shin splint.

Słowa kluczowe

trening z masą własnego ciała, wytrzymałość krążeniowo-oddechowa, elastyczność, zespół przeciążeniowy piszczeli