Wpływ indywidualnie dobranych podpiętek PORON, supinacji stopy i osiowego ustawienia kończyn dolnych na równowagę ciała – badanie wieloośrodkowe
Aleksandra Bitenc-Jasiejko, Anna Lubkowska, Ewa Stachowska, Krzysztof Konior, Alina Kirpichnikova, Marcelina Bitenc-Jasiejko, Małgorzata Barszczewska, Dominika Dachtera, Natalia Dąbrowska, Kinga Gonta, Patrycja Janta, Joanna Jarosławska, Beata Klus, Tomasz Kowalik, Marta Krysiak, Wojciech Kuliczkowski, Tomasz Kupc, Aneta Mandrosa, Rafał Michalski, Anna Morzyńska, Rafał Mosur, Natalia Pachulska, Dawid Paradziński, Izabela Plewa, Klaudia Stankowska, Marta Stelmaszczyk, Anna Szewczyk, Marta Szewczyk, Damian Szyguła, Marzena Tuszkowska, Magdalena Walasek, Anna Walińska, Mariola Wawełczyk-Polotzek, Barbara Wrocławska, Krystiana Kijak, Danuta Lietz-Kijak
Aleksandra Bitenc-Jasiejko et al. – The impact of individually selected PORON heel lifts, foot supination, and limb axial alignment on body balance – a multicenter study – Fizjoterapia Polska 2025; 25(2); 317-331
DOI: https://doi.org/10.56984/8ZG00E1CVPM
Streszczenie
Środek nacisku (COP) na stopach jest kluczowym parametrem dostarczającym informacji o równowadze strukturalnej i posturalnej. Zaburzenia tego wzorca powodują lub odzwierciedlają dysfunkcje w rozkładzie napięcia w obrębie ciała. Zaburzenia postawy, które objawiają się przesunięciem środka ciężkości w płaszczyźnie strzałkowej, prowadzą do wielosegmentowych zaburzeń ergonomicznych układu mięśniowo-szkieletowego, skutkujących kompensacjami, bólem oraz – z czasem – przeciążeniami strukturalnymi i deformacjami. Wczesne wykrycie zaburzeń obciążenia w kierunku przednio-tylnym oraz ich korekcja mają duże znaczenie w profilaktyce i leczeniu zaburzeń układu mięśniowo-szkieletowego.
Cel. Ocena wpływu indywidualnie dobranych podpiętek PORON oraz korekcji kończyn dolnych w płaszczyźnie poprzecznej na równowagę ciała.
Metody. Badaniem objęto 96 uczestników (n = 100%), w tym 62 kobiety (nf% = 64,58%) i 34 mężczyzn (nm%=35,42%) w wieku od 15 do 80 lat. Średnia masa ciała uczestników wynosiła 75 kg (SD = 18,244), średni wzrost 1,705 m (SD = 0,093), a średnie BMI 24,81 (SD = 5,009). Kryteria wykluczenia. Osoby z rozpoznanymi istotnymi deformacjami stóp i kończyn dolnych lub schorzeniami znacząco wpływającymi na równowagę ciała. Badanie pedobarograficzne (EPS R2) przeprowadzono w pozycji stojącej na boso. Każdy test trwał 20 sekund, z częstotliwością próbkowania 1 ms (20 000 próbek na test). Badanie obejmowało cztery próby: próba 0 w swobodnym staniu, próba 1 z podpiętką PORON 3 mm, próba 2 z podpiętką 6 mm i próba 3 z korekcją kończyny dolnej w płaszczyźnie poprzecznej (rotacja).
Wyniki. Badanie wykazało istotny wpływ zastosowania niskiej odciążającej podpiętki PORON na wyrównanie rozkładu nacisku w kierunku przednio-tylnym na stopach.
Mediana niedociążenia pięty w próbie kontrolnej (bez korekcji) wynosiła −7,05% (rozstęp międzykwartylowy [−11,1%; −1,2%]). Największą zmianę zaobserwowano przy podpiętce 6 mm (−3,0%; [−7,2%; +3,0%]). Test istotności statystycznej Kruskala-Wallisa wykazał istotne różnice pomiędzy próbami (χ²[3] = 15,47, p = 0,001). Test sumy rang Wilcoxona wykazał istotną różnicę między próbą 0 a próbą 2 (p=0,001) oraz między próbą 0 a próbą 3 (p = 0,036). Różnica między próbą 0 a próbą 1 była bliska istotności (p = 0,054). Nie stwierdzono istotnego wpływu interwencji na rozkład nacisku w kierunku bocznym (prawo-lewo) (χ²[3] = 0,87, p = 0,834). Analiza 10 parametrów równowagi wykazała istotne różnice tylko w zakresie parametrów opisujących oscylacje ciała w płaszczyźnie strzałkowej. Kąt COP–barycentrum stóp istotnie się zmniejszył (χ²[3] = 15,01, p = 0,002), natomiast średnia odległość COP wzdłuż osi Y istotnie wzrosła (χ²[3] = 10,01, p = 0,018).
Wnioski. W przypadku zaburzeń postawy powodujących przesunięcie środka ciężkości do przodu i zaburzenie równowagi w płaszczyźnie strzałkowej zastosowanie podpiętek PORON jest uzasadnione. Materiał PORON zastosowany w badaniu jest materiałem odciążającym o twardości około 15 Shore, a zastosowane interwencje były znacznie mniejsze niż te opisywane w poprzednich badaniach – rozwiązania te zmniejszają niepożądane skutki podwyższenia pięty, zwiększając jednocześnie komfort i dopasowanie do obuwia.
Ręczna korekcja kończyny dolnej w płaszczyźnie poprzecznej również pozytywnie wpływa na równowagę COP w kierunku przednio-tylnym, przesuwając rozkład masy ciała ku tyłowi. Połączenie odciążenia pięty i korekcji nadmiernej pronacji stopy znacząco wpływa na odciążenie przodostopia, poprawę ergonomii postawy stojącej i reedukację posturalną z pozycji pochylonej do przodu.
Analiza statystyczna. Analizy statystyczne przeprowadzono przy użyciu programu R w wersji 4.3.0 (The R Foundation for Statistical Computing, Wirtschaftsuniversität Wien, Wiedeń, Austria). Ze względu na istotną nienormalność rozkładu zmiennych w badanych próbach zastosowano test Kruskala-Wallisa. Do porównań między próbami zastosowano test sumy rang Wilcoxona (znany także jako test Manna–Whitneya–Wilcoxona) z korekcją Bonferroniego dla wielokrotnych porównań. Wyniki uznawano za istotne statystycznie przy p<0,05.
Słowa kluczowe
podpiętki PORON, równowaga posturalna, supinacja stopy, rozkład ciśnienia przód-tył
| Pobierz/Download/下載/Cкачиваете | Pobierz bezpłatnie artykuł w j. angielskim |
