Skład masy ciała a spastyczność dzieci z obustronnym niedowładem kończyn dolnych

Lawia Szkoda, Andrzej Szopa, Ilona Kwiecień-Czerwieniec, Małgorzata Domagalska-Szopa


Lawia Szkoda, Andrzej Szopa, Ilona Kwiecień-Czerwieniec, Małgorzata Domagalska-Szopa – Body composition and spasticity in children with bilateral cerebral palsy. Fizjoterapia Polska 2022; 22(2); 174-185

Streszczenie
Cel. Celem niniejszego opracowania było rozpoznanie zależności pomiędzy składem masy ciała dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym a stopniem spastyczności mięśni kończyn dolnych.
Materiał i metoda. Badaniem objęto 59-osobową grupę samodzielnie chodzących dzieci w wieku od 8 do 16 lat z obustronnym spastycznym niedowładem kończyn dolnych. Do grupy kontrolnej włączono 59 dzieci bez ośrodkowych zaburzeń ruchowych – uczniów Szkoły Podstawowej nr 25 w Sosnowcu. Badania obejmowały: 1) ocenę składu masy ciała oraz jego komponentów przy użyciu wagi TANITA MC-780 S MA; 2) ocenę stopnia spastyczności wg zmodyfikowanej skali Ashwortha; 3) obliczenia wskaźników BMI zgodnie z rekomendacją World Health Organization (WHO) oraz BMI OLAF opracowanych przez Instytut „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka” w Warszawie.
Wyniki. Największe nasilenie spastyczności, zarówno w prawej, jak i lewej kończynie dolnej, występowało w obrębie grupy mięśni prostowników stawu skokowego. Z kolei najmniejsze nasilenie spastyczności zaobserwowano w grupie mięśni zginaczy stawu kolanowego prawej i lewej kończyny dolnej. Im większy był stopień spastyczności mięśni kończyn dolnych, tym większy był deficyt masy beztłuszczowej i masy mięśni kończyn dolnych.
Wnioski. u dzieci z MPD występują deficyty w zakresie masy tkanki mięśniowej. Deficyt tkanki mięśniowej zależy od stopnia spastyczności proksymalnych grup mięśniowych kończyn dolnych.
Słowa kluczowe:
skład masy ciała, spastyczność, mózgowe porażenie dziecięce
Pobierz/Download/下載/Cкачиваете Pobierz bezpłatnie artykuł w j. angielskim

Stabilność posturalna dzieci urodzonych przedwcześnie z grupy ryzyka okołoporodowego

Katarzyna Kniaziew-Gomoluch, Andrzej Szopa, Tomasz Łosień, Zenon Kidoń, Małgorzata Domagalska-Szopa


Katarzyna Kniaziew-Gomoluch, Andrzej Szopa, Tomasz Łosień, Zenon Kidoń, Małgorzata Domagalska-Szopa – Postural stability of children born prematurely in the perinatal risk group. Fizjoterapia Polska 2022; 22(2); 118-129

Streszczenie
Wstęp. Wraz z postępem w opiece neonatalnej dzieci urodzone przedwcześnie mają większe szanse na przeżycie, jednak niedojrzałość narządowa naraża je na zwiększone ryzyko wystąpienia ośrodkowych zaburzeń rozwojowych. Jednymi z czynników ryzyka najczęściej stanowiących przyczynę takich zaburzeń są zespół zaburzeń oddychania noworodków (RDS) oraz krwotok dokomorowy (IVH III, IV stopnia).
Cel. Wychodząc z założenia, że wczesnym ośrodkowym zaburzeniom ruchowym towarzyszą zaburzenia kontroli posturalnej porównano miary stabilności posturalnej niemowląt urodzonych przedwcześnie i obciążonych dużym ryzykiem zaburzeń ośrodkowych, tj.: 1) IVH III lub IV stopnia lub 2) RDS z niemowlętami urodzonymi przedwcześnie z prawidłowym wynikiem USG mózgu i bez obciążeń okołoporodowych (grupa kontrolna).
Materiał i metoda. W tym celu w grupie 76 niemowląt urodzonych przedwcześnie, zakwalifikowanych do programu SYNAGIS, przeprowadzono badanie posturometryczne w pozycji supinacyjnej, z wykorzystaniem platformy stabilograficznej (urządzenie zaprojektowane i wykonane w Zakładzie Elektroniki Biomedycznej Instytutu Elektroniki Politechniki Śląskiej w Gliwicach).
Wyniki. Analiza miar stabilności w poszczególnych podgrupach wykazała, że w obu grupach niemowląt z ryzykiem okołoporodowym (IVH i RDS) wartości wszystkich ocenianych parametrów posturometrycznych były mniejsze od tych prezentowanych przez niemowlęta bez obciążeń okołoporodowych.
Wnioski. 1. Ocena miar stabilności w pozycji supinacyjnej stanowi oryginalną propozycję oceny kontroli posturalnej niemowląt urodzonych przedwcześnie w pierwszych miesiącach życia.
2. Różnice w miarach stabilności pomiędzy dziećmi urodzonymi przedwcześnie, u których wystąpiło ryzyko zaburzeń ośrodkowych na tle niedotlenienia (RDS) lub krwawienia dokomorowego (IVH) a ich rówieśnikami bez obciążeń okołoporodowych z prawidłowym wynikiem USG głowy, może wskazywać na występowanie u tych pierwszych zaburzeń rozwoju kontroli posturalnej.
Słowa kluczowe:
dzieci urodzone przedwcześnie, okołoporodowe czynniki ryzyka, zaburzenia kontroli posturalnej niemowląt, posturometria, platforma stabilograficzna
Pobierz/Download/下載/Cкачиваете Pobierz bezpłatnie artykuł w j. angielskim

Wpływ nadmiernej masy ciała na wydolność fizyczną dzieci w młodszym wieku szkolnym

Agata Dobrowolska, Małgorzata Domagalska-Szopa, Agnieszka Ostrowska, Andrzej Szopa


Agata Dobrowolska, Małgorzata Domagalska-Szopa, Agnieszka Ostrowska, Andrzej Szopa – The impact of high body weight on children’s aerobic capacity in the primary school age. Fizjoterapia Polska 2022; 22(1); 222-232

Streszczenie
Wstęp. Nadwaga i otyłość w populacji dziecięcej są jednymi z większych wyzwań zdrowotnych XXI wieku. W Polsce w ciągu ostatnich 20 lat liczba dzieci z nadwagą wzrosła trzykrotnie. W celu określenia poziomu wydolności fizycznej, a także doboru form i intensywności treningu fizycznego u dzieci z nadmierną masą ciała stosuje się najczęściej m.in. 6-minutowy test marszowy (6MWT) oraz rzadziej próbę spiroergometryczną (CPET).
Cel pracy. Celem pracy była ocena parametrów wydolnościowych dzieci z nadmierną masą ciała w porównaniu do dzieci z prawidłową należną masą ciała. Dodatkowo podjęto próbę odpowiedzi na pytanie, czy wyniki oceny wydolności metodą pośrednią 6MWT są przystające do wyników testu CPET.
Materiał i metoda. Badania zostały przeprowadzone w grupie 25 dzieci z nadmierną masą ciała (grupa badana; centyl BMI 93,7 ± 4,11) oraz 25 z prawidłową masą ciała (grupa kontrolna; centyl BMI 28 ± 19,62) w wieku 8–12 lat. Badania składały się z 3 części: 1) pomiaru masy i wysokości ciała oraz składu masy ciała; 2) testu CPET na cykloergometrze z użyciem protokołu Godfreya typu ramp; 3) oceny wydolności tlenowej opartej o wynik testu 6MWT.
Wyniki. Zanotowano istotne statystycznie różnice w wyniku VO2/kg pomiędzy grupą badaną (26,2 ± 4,32 ml/kg/min) i kontrolną (36,2 ± 5,75 ml/kg/min). Wyniki testu 6MTW również różniły się istotnie statystycznie, w grupie badanej średnio wynosiły 486,5 ± 86,35 m, podczas gdy w grupie kontrolnej było to 519,6 ± 85,40 m.
Wnioski. Nie stwierdzono różnic w VO2peak u dzieci z grupy badanej i kontrolnej, zanotowano natomiast istotne różnice w wyniku VO2/kg. Dzieci z nadmiernym BMI charakteryzowały się większą niż ich rówieśnicy z prawidłową masą ciała różnicą pomiędzy obserwowaną a oczekiwaną wartością 6MWT.
Słowa kluczowe:
wydolność fizyczna dzieci, CPET, 6MWT, nadmierna masa ciała, wysokie BMI
Invalid download ID. Pobierz bezpłatnie artykuł w j. angielskim

Zespół wad wrodzonych – situs inversus, atrezja przełyku

Sylwia Potępa-Kowalczyk, Agata Dobrowolska, Małgorzata Domagalska-Szopa, Andrzej Szopa

S. Potępa-Kowalczyk, A. Dobrowolska, M. Domagalska-Szopa, A. Szopa – A congenital malformation syndrome – situs inversus, esophageal atresia. Fizjoterapia Polska 2021; 21(4); 122-125

Streszczenie
Wstęp. W przypadku wystąpienia zespołu wad wrodzonych na prawidłowo postawioną diagnozę mają wpływ charakterystyczne cechy. Situs inversus stanowi rzadką wadę rozwojową. Częstość jego występowania w połączeniu z atrezją przełyku jest bardzo mała. Zarówno zaburzenie kształtowania stronności ciała, jak i niewykształcenie przełyku mogą towarzyszyć różnym wadom wrodzonym. W przypadku dużego wielowadzia nie są dostępne żadne standardowe opcje leczenia.
Opis przypadku. U dziecka zdiagnozowano kariotyp 45,XX,rob(13;14)(q10;q10) oraz zespół wad wrodzonych, tzn. wielowadzie w postaci: inwersji trzewi wraz z dekstrokardią, zarośnięcie przełyku z przetoką tchawiczo-przełykową, wodogłowie, hipoplazję prawego płuca oraz ubytek w przegrodzie międzyprzedsionkowej. Obecnie u dziecka nie zostało postawione żadne oficjalne rozpoznanie kliniczne.
Wnioski. Leczenie tego typu wielowadzia jest zawsze trudne i wymaga podejścia interdyscyplinarnego. Kompleksowa opieka nad dzieckiem z zespołem wad wrodzonych powinna obejmować leczenie występujących zaburzeń, jak i zapobieganie możliwym powikłaniom.
Słowa kluczowe:
situs inversus, atrezja przełyku, wielowadzie, zespół wad wrodzonych, dekstrokardia
Pobierz/Download/下載/Cкачиваете Pobierz bezpłatnie artykuł w j. angielskim

Rozkład sił nacisku mas ciała na podłoże u dzieci z zaburzeniami ruchowymi pochodzenia ośrodkowego, jako wyraz zaburzeń rozwoju napięcia posturalnego

Andrzej Szopa, Małgorzata Domagalska, Janusz Nowotny

Andrzej Szopa, Małgorzata Domagalska, Janusz Nowotny – Distribution of body mass on the support base in cerebral motor disorders children as an expression of antigravity unabilities. Fizjoterapia Polska 2007; 7(3); 250-257

Streszczenie
Wstęp. Zaburzenia zdolności dostosowywania się aktywności mięśniowej do zadań posturalnych i motorycznych są podstawowym objawem potencjalnych i rzeczywistych zaburzeń ośrodkowych. Celem podjętych badań była próba wykorzystania oceny rozkładu sił nacisku ciała na podłoże do oceny zdolności dostosowania się napięcia mięśniowego do różnych form aktywności posturalnej. Materiał i metody. Badaniami objęto trzy grupy dzieci: dzieci z zaburzeniami ruchowymi pochodzenia ośrodkowego II° i III° oraz dzieci hospitalizowanych z powodu zapalenia płuc, w wieku od 6-12 miesięcy — po 15 osób każda. Badania przeprowadzono z wykorzystaniem maty sensorowej, z odpowiednim oprogramowaniem (LQck GmbH). U badanych dwukrotnie dokonano pomiaru sił nacisku ciała na podłoże, w trzech pozycjach: supinacyjnej, pronacyjnej oraz siedzącej. Wyniki. Istotne statystycznie zróżnicowanie wyników pomiędzy pierwszym i drugim pomiarem (w tej samej pozycji) było zasadą wśród dzieci bez zaburzeń rozwojowych, rzadziej pojawiało się u dzieci z lżejszymi zaburzeniami, a wcale — w grupie z ciężkimi zaburzeniami. U dzieci z ciężkimi zaburzeniami występowały wyraźne cechy asymetrii rozkładu ciężaru, w odróżnieniu od dwóch pozostałych grup, gdzie dominował obraz symetrii posturalnej. Wnioski. Na podstawie uzyskanych wyników można stwierdzić, że ocena rozkładu sił nacisku ciała na podłoże pozwala — wprawdzie pośrednio, ale obiektywnie i porównywalnie — ocenić rozkład napięcia mięśniowego w różnych formach aktywności posturalnej i stanowi cenne uzupełnienie oceny jakości wzorców posturalnych.
Słowa kluczowe
zaburzenia ruchowe pochodzenia ośrodkowego, wzorce postawy, płaszczyzna podporu, rozkład masy ciała

Konsekwencje posturalne zaburzeń napięcia mięśniowego u dzieci z hemiparezą

Andrzej Szopa, Małgorzata Domagalska, Krzysztof Czupryna, Maciej Płaszewski

Andrzej Szopa, Małgorzata Domagalska, Krzysztof Czupryna, Maciej Płaszewski – Postural consequences of muscle tone disorders in children with cerebral palsy (hemiparesis). Fizjoterapia Polska 2007; 7(3); 241-249

Streszczenie
Wstęp. W spontanicznym rozwoju dzieci z porażeniem mózgowym (m. p. dz.) mamy do czynienia z samoistnym wyrównywaniem zaburzeń napięcia mięśniowego, co prowadzi do rozwoju nieprawidłowych wzorców postawnych i ruchowych. Celem podjętych badań było rozpoznanie i zdefiniowanie niektórych kompensacyjnych wzorców posturalnych u dzieci z m. p. dz. Materiał i metody. Badaniami objęto 18 dzieci z rozwiniętym niedowładem połowiczym, w wieku 5-14 lat. Przeprowadzono zobiektywizowane pomiary wzorców postawy podczas samodzielnego utrzymywania kolejnych pozycji — stojącej obunóż i jednonóż, klęku prostego i jednonóż oraz pozycji siedzącej. Fotogrametrycznie oceniano przestrzenny układ ciała, a jednocześnie przy użyciu platformy barorezystywnej, oceniano rozkład sił nacisku na płaszczyźnie podparcia. Wyniki. W dwunożnej pozycji stojącej u badanych zaobserwowano dwojakiego rodzaju wzorce posturalne — wzorzec prograwitacyjny oraz antygrawitacyjny. U wszystkich badanych z wzorcem prograwitacyjnym zaobserwowano boczne skrzywienia kręgosłupa w odcinku piersiowo-lędźwiowym. Ich wartości kątowe były zdecydowanie większe niż analogiczne w grupie niedowładów antygrawitacyjnych. W pozycjach jednonożnych układ powyższych parametrów pozostawał taki sam, podczas gdy w pozycji siedzącej u dzieci z wzorcem prograwitacyjnym zmienił się wzajemny układ linii barków i miednicy na równoległy. Wśród badanych z wzorcem anty-grawitacyjnym doszło do przeciążenie strony przeciwnej niż w pozycji stojącej. Wnioski. 1. Wzorce posturalne u dzieci z niedowładem połowiczym są stereotypowe i różnią się pomiędzy sobą w zależności od anty- lub prograwitacyjnego charakteru niedowładu. 2. Ich rozwój jest przewidywalny i można nim sterować w procesie usprawniania.
Słowa kluczowe
mózgowe porażenie dziecięce, kompensacyjny mechanizm antygrawitacyjny, wzorce postawy

Problemy posturalne dzieci z m.p.dz. na przykładzie niedowładów połowiczych

Małgorzata Domagalska, Krzysztof Czupryna, Andrzej Szopa, Janusz Nowotny

Małgorzata Domagalska, Krzysztof Czupryna, Andrzej Szopa, Janusz Nowotny – Postural problems of children with CP based on hemiparesis. Fizjoterapia Polska 2008; 8(3); 253-259

Streszczenie
Wstęp. W przypadku uszkodzenia niedojrzałego mózgu zostaje zaburzony rozwój mechanizmu antygrawitacyjnego. Możliwość przyjmowania coraz to wyższych pozycji zapewniają tu jedynie mechanizmy kompensacyjne. Celem podjętych badań było rozpoznanie zaburzeń posturalnych u dzieci z m. p. dz, w zależności od rodzaju wykorzystywanych mechanizmów kompensacyjnych. Materiał i metodyka. Przebadanych zostało 18 dzieci z niedowładem połowiczym rozwiniętym, w wieku od 5 do 14 lat. Przeprowadzono zobiektywizowane pomiary posturometryczne podczas samodzielnego utrzymywania pozycji stojącej. Fotogrametrycznie oceniano przestrzenny układ poszczególnych segmentów ciała, a jednocześnie przy użyciu platformy barorezystywnej oceniano rozkład sił nacisku na płaszczyźnie podparcia. Wyniki. Wśród badanych zaobserwowano dwojakiego rodzaju wzorce posturalne – wzorzec prograwitacyjny oraz antygrawitacyjny – zróżnicowane przede wszystkim pod względem nawykowego przeciążania lub odciążania jednej z kończyn dolnych, przesunięcia rzutu ogólnego środka ciężkości ciała na czworoboku podparcia oraz charakterystycznym wzajemnym ułożeniem linii barków i miednicy. Wnioski. Charakter zaburzeń posturalnych u dzieci z niedowładem połowiczym zależy od anty- lub prograwitacyjnego charakteru niedowładu. Rozwój zaburzeń posturalnych u dzieci z m. p. dz. jest przewidywalny, wobec czego należy je od początku uwzględnić w procesie usprawniania
Słowa kluczowe
mózgowe porażenie dziecięce (m.p.dz.), kompensacyjny mechanizm antygrawitacyjny, zaburzenia posturalne

Wpływ obciążenia zewnętrznego u dzieci ze skoliozami na zmiany kompensacji ciężarowej w warunkach statycznych oraz zachowanie się miednicy podczas chodu

Olga Nowotny-Czupryna, Krzysztof Czupryna, Anna Brzęk, Małgorzata Domagalska, Andrzej Szopa

Olga Nowotny-Czupryna, Krzysztof Czupryna, Anna Brzęk, Małgorzata Domagalska, Andrzej Szopa – The influence of external loading on weight compensatory changes and pelvic behaviour during walking in scoliotic children. Fizjoterapia Polska 2008; 8(4); 436-444

Streszczenie
Wstęp. Charakterystyczne dla rozwoju skoliozy są kompensacyjne zmiany przestrzennego układu segmentów ciała. Dodatkowe obciążenia zewnętrzne mogą powodować nasilenie istniejących objawów zarówno w warunkach statycznych, jak i dynamicznych. Ważny jest powtarzający się codziennie sposób noszenia ciężkich przedmiotów. Celem pracy była ocena zmian niektórych parametrów statycznych i dynamicznych pod wpływem noszenia bagażu szkolnego przez dziecko ze skoliozą. Materiał i metody. Badano 36 dzieci z niskostopniowymi skoliozami, w wieku 8-15 lat. Na platformie baropedograficznej rejestrowano rozkład sił nacisku stóp na podłoże w warunkach statycznych – bez dodatkowego obciążenia oraz z obciążeniem zewnętrznym, trzymanym w różnorodny sposób (symetryczny bądź asymetryczny). Przeprowadzono też trójpłaszczyznową analizę chodu. Dane rejestrowano podczas chodu bez obciążenia i z obciążeniem zewnętrznym noszonym w różnorodny sposób. Wyniki. Stwierdzono objawy asymetrii sił nacisku stóp na podłoże, nasilające się podczas obciążenia zewnętrznego – zarówno w próbie z symetrycznym, jak i asymetrycznym sposobem trzymania bagażu szkolnego. Nie stwierdzono całkowicie jednoznacznego związku tych zmian z parametrami postawy. Stwierdzono również objawy asymetrii chodu, nasilające się podczas asymetrycznego obciążenia zewnętrznego. Największe zmiany odnotowano w obrębie wyznaczników chodu dotyczących miednicy, o czym bardziej decydował sposób noszenia bagażu szkolnego, aniżeli parametry postawy. Wnioski. Obciążenia zewnętrzne nasilają asymetrię rozkładu sił nacisku stóp na podłoże, czego przyczyną są trudne do przewidzenia samoistne przemieszczenia kompensacyjne, a sposób noszenia bagażu szkolnego przez dziecko ze skoliozą nie jest w pełni obojętny.
Słowa kluczowe
skoliozy, siły nacisku stóp na podłoże, chód, obciążenie zewnętrzne, wyznaczniki chodu

Czworakowanie w wieku niemowlęcym a poziom koordynacji ruchowej dzieci w wieku 4-7 lat

Aleksandra Deninger, Urszula Nowacka-Gębosz, Kamila Pilok, Małgorzata Domagalska-Szopa, Andrzej Szopa

Aleksandra Deninger, Urszula Nowacka-Gębosz, Kamila Pilok, Małgorzata Domagalska-Szopa, Andrzej Szopa – Infant crawling and motor coordination level of children aged 4-7 years. Fizjoterapia Polska 2020; 20(5); 216-225

Streszczenie
Wstęp. Jednym z etapów rozwoju motorycznego dziecka w pierwszym roku życia jest czworakowanie, którego pozytywny wpływ na rozwój psychoruchowy został poparty badaniami. Natomiast niektóre dzieci pomijają ten etap lokomocji i zaczynają od razu poruszać się w pozycji stojącej. Celem badania była ocena koordynacji ruchowej i wzrokowo-ruchowej dzieci, które nie czworakowały w niemowlęctwie oraz porównanie wyników z grupą dzieci, która nie pominęła tego etapu rozwoju ruchowego.
Materiał i metody. W badaniu brało udział 53 dzieci zdrowych w wieku 4-7 lat uczęszczających do przedszkoli na terenie Górnego Śląska. Grupę kontrolną stanowiło 20 dzieci, które nie czworakowały w niemowlęctwie oraz 33 dzieci czworakujących w niemowlęctwie. Narzędziem badawczym był autorski kwestionariusz, na który składało się pięć części dotyczących informacji o zdrowiu, rozwoju i poziomie aktualnej motoryki dzieci. Drugim etapem badania była ocena dzieci przy pomocy testu Oziereckiego w interpretacji A. Barańskiego. Test Oziereckiego służy do oceny poziomu koordynacji ruchowej i wzrokowo-ruchowej u dzieci w przedziale od 4 do 16 roku życia.
Wyniki. W grupie dzieci czworakujących obserwuje się wyższy poziom koordynacji wzrokowo-ruchowej, jednak tylko w jednej z badanych umiejętności (rozhuśtywanie się). Obecność funkcji czworakowania nie wpływa znacząco na możliwości motoryczne dziecka w wieku starszym. W grupie badanej zauważa się, że im większa wartość punktów Apgar uzyskana przy urodzeniu, tym wyższa umiejętność w zakresie motoryki dużej i koordynacji ruchowej.
Słowa kluczowe:
czworakowanie, koordynacja ruchowa, koordynacja wzrokowo-ruchowa
Pobierz/Download/下載/Cкачиваете Pobierz bezpłatnie artykuł w j. angielskim

Charakterystyka lateralizacji u dzieci w wieku 5-7 lat

Sylwia Potępa, Aleksandra Czaplińska, Alicja Salwach, Lawia Szkoda, Andrzej Szopa, Małgorzata Domagalska-Szopa

S.Potępa, A. Czaplińska, A. Salwach, L. Szkoda, A. Szopa, M. Domagalska-Szopa – Characteristics of lateralization in children aged 5-7 years. Fizjoterapia Polska 2019; 19(1); 60-68

Streszczenie
Lateralizacja nazywana również „asymetrią funkcjonalną” jest nieodzowną częścią prawidłowego rozwoju psychofizycznego każdego człowieka, która zależy od wyspecjalizowania półkul mózgowych. Lateralizacja charakteryzuje się większą sprawnością jednej strony ciała od drugiej oraz różnicami w rejestracji bodźców zmysłowych przez mózg. Lateralizacja jest istotnym czynnikiem, który rozwija się wraz ze sposobem w jaki nasze ciało orientuje się w przestrzeni, wykonuje zadania motoryczne, pomaga w kształtowaniu somatognozji oraz ostatecznego kształtu ciała.
Celem niniejszej pracy było ustalenie oraz obserwacja kształtowania się przebiegu lateralizacji u dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym.
Materiał i metody. Grupę badaną stanowiło 110 dzieci w tym 55 dziewczynek i 55 chłopców w wieku 5-7 lat ze szkół podstawowych oraz przedszkoli z województwa śląskiego. Podczas badania zostały przeprowadzone próby diagnostyczne tzw. obserwacje swobodnego wyboru oka, ucha, kończyny górnej oraz dolnej.
Wyniki. Wykazano, że wraz z wiekiem wzrasta liczba dzieci o ustalonym profilu dominacji. U 35% dzieci zaobserwowano zaburzenia w postaci lateralizacji skrzyżowanej, najczęściej ten model występował w grupie dzieci 5-letnich.
Wnioski. Z otrzymanych danych wynika, iż dzieci w wieku 5-7 lat nie mają ukończonego procesu lateralizacji.

Słowa kluczowe:
lateralizacja, asymetria funkcjonalna, dominacja stronna

Pobierz/Download/下載/Cкачиваете Pobierz bezpłatnie artykuł w j. angielskim

1 2