Streszczenie

Wprowadzenie. Równowaga pogarsza się wraz z wiekiem, a czynniki na nią wpływające mogą zwiększać wychwiania posturalne i przesuwać środek nacisku stóp. Ograniczona aktywność fizyczna stanowi istotny problem, który przyczynia się do zaburzeń równowagi i zwiększonego ryzyka upadków u osób starszych. Konwencjonalne programy ćwiczeń bywają trudne do wdrożenia w celu poprawy równowagi, podczas gdy aktywność oparta na grach może być bardziej angażująca i motywująca dla seniorów. W niniejszym badaniu zastosowano trening z wykorzystaniem systemu Balance Postural Sway System (BPSS) w celu zmniejszenia wychwiań posturalnych i terapeutycznej poprawy równowagi.

Metody. W badaniu interwencyjnym uczestniczyło 51 starszych osób spełniających kryteria włączenia. Grupa interwencyjna (n = 26) uczestniczyła w aktywności opartej na grach z wykorzystaniem BPSS, natomiast grupa kontrolna (n = 25) realizowała tradycyjny trening równowagi. W badaniu zastosowano parametry BPSS, takie jak wskaźniki środka nacisku stóp w osi X (COFPXI) i osi Y (COFPYI), które odzwierciedlają odpowiednio boczne oraz przednio-tylne wychwiania posturalne. Dodatkowo oceniano rozkład obciążenia między palcami a piętą dla lewej i prawej stopy. Wykorzystano również Skalę Efektywności Upadków (FES-I) oraz Skalę Równowagi Berga (BBS) jako miary wynikowe.

Wyniki. Test t dla próby zależnej wykazał istotne różnice we wszystkich parametrach BPSS—COFPXI, COFPYI, prawym palcu, BBS i FES-I—z wyjątkiem lewego palca-pięty w grupie interwencyjnej. W grupie kontrolnej istotne różnice odnotowano jedynie w BPSS COFPYI, FES-I i BBS (p < 0,05). Test t dla próby niezależnej wykazał, że grupa interwencyjna odnotowała istotnie większą poprawę we wszystkich parametrach równowagi BPSS i FES-I (p < 0,05) w porównaniu z grupą kontrolną, z wyjątkiem BBS.

Wnioski. Aktywność oparta na grach z wykorzystaniem BPSS wykazała skuteczność w redukcji wychwiań posturalnych, poprawie rozkładu nacisku na stopę, zwiększeniu równowagi oraz zmniejszeniu ryzyka upadków u osób starszych. Wyniki sugerują, że włączenie tego typu ćwiczeń do rutynowych programów aktywności fizycznej seniorów może skutecznie poprawiać równowagę i zmniejszać ryzyko upadków.

Słowa kluczowe

równowaga, Balance Postural Sway System, osoby starsze, ryzyko upadku, wychwiania posturalne