Wprowadzenie. Skolioza to grupa schorzeń kręgosłupa, charakteryzujących się bocznym skrzywieniem i rotacją kręgów, wywołanych różnymi czynnikami. Idiopatyczna skolioza młodzieńcza (AIS) to strukturalna deformacja kręgosłupa bez jednoznacznej przyczyny, diagnozowana u osób w wieku 10–18 lat, gdy kąt skrzywienia przekracza 10 stopni. Do czynników ryzyka należą predyspozycje genetyczne, zaburzenia w obrębie mięśni szkieletowych i tkanki łącznej, czynniki biomechaniczne oraz środowiskowe, takie jak sposób noszenia plecaka i jego ciężar.

Cel. Celem badania była analiza czynników wpływających na ryzyko wystąpienia AIS u uczniów szkół gimnazjalnych.

Metody. W badaniu zastosowano opisowy projekt obserwacyjny. Dane zebrano za pomocą 29-punktowego kwestionariusza oceniającego objawy kliniczne, nawyki osobiste oraz zmienne socjodemograficzne.

Wyniki. Analiza wykazała, że 47% przypadków AIS było związanych z czynnikami genetycznymi, 34% z czynnikami układu mięśniowo-szkieletowego, a 19% z czynnikami społeczno-kulturowymi. Stwierdzono silną korelację między zachowaniami ryzykownymi a występowaniem AIS.

Wnioski. Ryzyko wystąpienia idiopatycznej skoliozy młodzieńczej u uczniów szkół gimnazjalnych jest związane z czynnikami genetycznymi, mięśniowo-szkieletowymi, społeczno-kulturowymi oraz uprawianiem sportów o podwyższonym ryzyku.

Słowa kluczowe

idiopatyczna skolioza młodzieńcza, uczniowie gimnazjum, czynniki społeczno-kulturowe