Kinezyterapia w leczeniu młodzieńczej kifozy piersiowej (tzw. Choroby Scheuermann’a)

Anna Krawczyńska, Piotr Majcher, Marek Fatyga, Andrzej Skwarcz

Anna Krawczyńska, Piotr Majcher, Marek Fatyga, Andrzej Skwarcz – Kinesitherapy in the treatment of juvenile thoracic kyphosis (Scheuermann’s Disease). Fizjoterapia Polska 2001; 1(3); 303-305

Streszczenie

Młodzieńcza kifoza piersiowa, tak zwana choroba Scheuermann’a, w swoim przebiegu prowadzi do zmian statyczno-dynamicznych w obrębie kręgosłupa, obręczy barkowej i biodrowej, powodując zmianę sylwetki pacjenta. Zmiana ukształtowania kręgosłupa związana z zaburzeniami wzrostowymi w trzonach kręgów, doprowadza do powstania przykurczów mięśniowo-torebkowych oraz osłabienia rozciągniętych mięśni i wiązadeł. Zabiegi kinezyterapeutyczne stosowane w leczeniu młodzieńczej kifozy piersiowej mają za zadanie przywrócenie prawidłowej równowagi mięśniowej przez rozciągniecie przykurczonych i wzmocnienie osłabionych mięśni. Mają także za zadanie poprawę zakresu ruchomości stawów oraz naukę przyjmowania i utrzymania prawidłowej postawy ciała. W zaburzeniach wzrostowych umiejscowionych w trzonach kręgów, potwierdzonych radiologicznie, konieczne jest leczenie gorsetami korekcyjnymi ekstensyjnymi. Kinezyterapia, obok fizykoterapii, ma wówczas za zadanie przygotowanie chorego do uzyskania dobrej korekcji w gorsecie oraz zmniejsza tzw. „straty gipsowe”. Autorzy opracowania wykazują wartość kinezyterapii w procesie leczenia chorych z młodzieńczą kifozą piersiową. Omawiają program ćwiczeń mający na celu odbudowę prawidłowej sylwetki.

Słowa kluczowe:
przykurcz mięśniowo-torebkowy, osłabienia mięśni, zakres ruchu, postawa ciała
Invalid download ID. Pobierz bezpłatnie artykuł w j. angielskim

Skuteczność Metody Hankego w korekcji bocznych skrzywień kręgosłupa w świetle wybranych parametrów badania radiologicznego

Tomasz Wolny, Edward Saulicz, Dagmara Molicka

Tomasz Wolny, Edward Saulicz, Dagmara Molicka – The efficiency or the Hanke Method in the correction of scoliosis in the light of selected radiological parameters. Fizjoterapia Polska 2002; 2(1); 35-39

Streszczenie
Wstęp. Metoda Hankego, zwana również „E-Technik” (Entiwicklungskinesjologischer Technik) należy do mniej znanych sposobów leczenia zaburzeń nerwowo-mięśniowych. Ponieważ w postępowaniu korekcyjnym stosunkowo rzadko wykorzystuje się elementy metod o ściśle neurofizjologicznym mechanizmie działania, a ich ewentualną skuteczność wyraża się zazwyczaj w formie opisowej, celem niniejszej pracy było prześledzenie wpływu rutynowego stosowania technik metody Hankego na zmiany wybranych parametrów radiologicznej oceny skrzywienia. Materiał i metoda. Obserwacją objęto 17-osobową grupę dzieci i młodzieży w wieku 7-15 lat (x = 10,1 +/- 2,7), z klinicznymi i radiologicznymi objawami bocznego skrzywienia kręgosłupa. Za wyjątkiem jednej osoby, we wszystkich pozostałych przypadkach były to skrzywienia Io (x wygięcia pierwotnego = 12,2o +/- 8,9). Zarówno przed, jak i po 10-miesięcznym okresie usprawniania wzbogaconym stosowaniem niektórych elementów metody Hankego, ocenie poddano zdjęcia radiologiczne. Wyznaczono kąty Cobba, kąty żebrowo-kręgowe oraz wyliczono wskaźniki Harringtona. Całość zebranych w ten sposób danych liczbowych poddano opracowaniu statystycznemu. Wyniki. U 11 osób (64,7% badanej grupy) uzyskano zmniejszenie kątowej wartości skrzywienia pierwotnego, powiązane z równoczesną niwelacją różnicy kątów żebrowo-kręgowych po stronie wklęsłej i wypukłej. Jedynie w jednym przypadku zarejestrowano wyraźną (5o) progresję skrzywienia. Wnioski. Uzyskane wyniki wskazują na dużą skuteczność terapeutyczną metody Hankego. Możliwość bezpośredniego sterowania reakcjami odruchowymi prowadzącymi w efekcie do normalizacji (symetryzacji) napięcia mięśniowego stanowi istotny wyróżnik metody Hankego spośród innych sposobów zachowawczego leczenia skolioz. Skuteczność oraz trwałość efektów korekcyjnych w następstwie stosowania metod odruchowo stymulujących neurofizjologicznie mechanizmy sterowania postawą ciała wymagają dalszych wnikliwych badań.

Słowa kluczowe:
zaburzenia nerwowo-mięśniowe, tonus mięśniowy, postawa ciała

Invalid download ID. Pobierz bezpłatnie artykuł w j. angielskim

Epidemiologia bocznych skrzywień kręgosłupa u dzieci i młodzieży

Michał Dziewulski, Waldemar Szymanik

Michał Dziewulski, Waldemar Szymanik – Epidemiology of lateral curvature of the spine in children and adolescents. Fizjoterapia Polska 2003; 3(2); 106-112

Streszczenie
Wstęp. Nadrzędnym celem przedstawianej pracy jest zwrócenie uwagi na tak ważny problem ortopedyczny jak występowanie bocznych skrzywień kręgosłupa (skolioz) u dzieci i młodzieży. Zagadnienie powinno zainteresować nie tylko lekarzy ortopedów, ale również pediatrów, specjalistów rehabilitacji, fizjoterapeutów oraz lekarzy rodzinnych, a nawet internistów. Pragnieniem autorów było bliższe przypomnienie podstawowych faktów dotyczących schorzenia, jego klasyfikacji i epidemiologii. Materiał i metody. W pracy klinicznej poddano obserwacji chorych leczonych w Centrum Rehabilitacji w Konstancinie na przestrzeni ostatnich 30 lat, obliczono odsetek występowania skoliozy oraz dokonano podziału ze względu na płeć, wiek oraz pochodzenie (miasto, wieś). Miało to na celu wykazanie ewentualnej predylekcji płci co do występowania schorzenia, wyjaśnienie faktu czy miejsce zamieszkania ma wpływ na ujawnianie się, tudzież lepszą diagnostykę skoliozy, a także określenie wieku o największym ryzyku ujawnienia się schorzenia. Wyniki. Pomimo systematycznego wzrostu liczby przyjmowanych pacjentów do Centrum Rehabilitacji, nie obserwuje się proporcjonalnego wzrostu liczby chorych na skoliozę, a wręcz jej redukcję. Rysuje się zdecydowana, wyraźna przewaga występowania schorzenia u dziewcząt w stosunku do chłopców. Istnieje przewaga u dzieci i młodzieży z miasta do ujawniania się schorzenia, tudzież jego lepszej wykrywalności niż w środowiskach wiejskich. Wnioski. Należy bardziej precyzyjnie badać i diagnozować dzieci pod kątem ewentualnego występowania bocznych skrzywień kręgosłupa (szczególnie dotyczy to dzieci ze środowisk wiejskich), a inne cechy, jak predyspozycja względem płci i występujący najczęstszy typ skoliozy, nie odbiegają od danych z literatury.

Słowa kluczowe:
postawa ciała, skolioza, płeć, wczesna diagnostyka

Invalid download ID. Pobierz bezpłatnie artykuł w j. angielskim

Ruchomość oraz ukształtowanie krzywizn kręgosłupa u dzieci z wadliwą postawą ciała

Andrzej Szczygieł, Anna Ślusarczyk

Andrzej Szczygieł, Anna Ślusarczyk – Mobility and shaping of curvature of the spine in children with defective body posture. Fizjoterapia Polska 2003; 3(3); 261-271

Streszczenie

Wstęp. W pracy przedstawiono problem oceny struktur anatomicznych (wielkość krzywizn kręgosłupa), jak i funkcjonalnych możliwości kręgosłupa w grupie dzieci z wadliwą postawą ciała na tle dzieci zdrowych, co stanowi istotne zagadnienie dla realizacji postępowania leczniczego. Jednocześnie na bazie uzyskanych rezultatów przedstawiono wybrane ćwiczenia stretchingu z użyciem taśm, piłek i przyborów Thera Band. Materiał i metoda. W badaniach uczestniczyło ogółem 194 dzieci, w tym 91 z nich stanowiło grupę kontrolną (dzieci bez wad postawy). Dzieci z odchyleniami od prawidłowej postawy zakwalifikowano do tzw. postawy wadliwej. Dzieci te zostały przebadane w Krakowskim Szkolnym Ośrodku Sportowym (KSOS), w Dziale Gimnastyki Wyrównawczej, gdzie uczestniczyły w ćwiczeniach korekcyjnych. Dzieci z grupy kontrolnej przebadano w dwóch wybranych krakowskich szkołach podstawowych i gimnazjach. Wiek badanych wynosił 10-13 lat, a jego średnia to 11,3 lat. Badania obejmowały: pomiary zakresu ruchu kręgosłupa piersiowo-lędźwiowego w płaszczyźnie czołowej w prawo i w lewo, a także głębokość kifozy piersiowej w pozycji stojącej i leżącej. Wyniki. Uzyskane rezultaty wykazały statystycznie istotne różnice pomiędzy badanymi parametrami ruchomości kręgosłupa oraz głębokości kifozy piersiowej. Wnioski. Proponowane ćwiczenia wydają się być istotne dla zwiększenia efektywności procesu usprawniania dzieci z wadliwą postawą.

Słowa kluczowe:
krzywizny kręgosłupa, ruchomość i zakres ruchu, ćwiczenia lecznicze, postawa ciała
Invalid download ID. Pobierz bezpłatnie artykuł w j. angielskim

Analiza wybranych cech budowy i postawy ciała w grupie kobiet po menopauzie ze stwierdzoną osteoporozą

A. Szczygieł, G. Materna, E. Ciszek

A. Szczygieł, G. Materna, E. Ciszek – Analysis of selected features of body build and posture in a group of post-menopausal women diagnosed with osteoporosis. Fizjoterapia Polska 2003; 3(4); 337-346

Streszczenie

Wstęp. Celem pracy była próba przeanalizowania stopnia zmian w budowie i postawie ciała oraz ukształtowania przednio-tylnych krzywizn kręgosłupa w odcinku piersiowym i lędźwiowym. Materiał i metoda. Badaniami objęto grupę 71 kobiet w wieku 50-80 lat, ze stwierdzoną badaniem densytometrycznym osteoporozą. Badania przeprowadzono w Pracowni Diagnostyki Narządu Ruchu AWF Kraków wykorzystując skomputeryzowane, nieinwazyjne urządzenie – Metresom System – pozwalające na uzyskanie rezultatów badania posturometrycznego w trójpłaszczyznowym układzie. Wyniki. Badania potwierdziły występowanie (o zróżnicowanym zasięgu w stosunku do normy) odchyleń i asymetrii w budowie i postawy ciała kobiet z osteoporozą. Analizując szczegółowo uzyskane wyniki stwierdzono, że mieszczą się one w przedziale normy od 44%do 97%, za wyjątkiem ustawienia głowy. Od 66% do 78% wyników danego parametru mieści się w przedziale I (śr. +/- SD). Nie stwierdzono zależności między wiekiem badanych kobiet a wielkością, czy nasileniem danego parametru. Wyjątek stanowi wartość współczynnika korelacji dla ustawienia głowy przód, tył w płaszczyźnie strzałkowej, który bliski jest wartości 0,3. Wnioski. Stwierdzono przydatność zastosowanej aparatury diagnostyczno-pomiarowej w diagnostyce osteoporozy.

Słowa kluczowe:
diagnostyka trójpłaszczyznowa postawy ciała, krzywizny kręgosłupa, budowa ciała, postawa ciała
Invalid download ID. Pobierz bezpłatnie artykuł w j. angielskim

Zaburzenia kontroli miednicy w pozycji siedzącej i podczas siadania jako przejaw hipotonii posturalnej u dzieci w wieku przedszkolnym

Małgorzata Matyja, Edward Saulicz, Mirosław Kokosz, Marta Syryjczyk

Małgorzata Matyja, Edward Saulicz, Mirosław Kokosz, Marta Syryjczyk – Disturbances of pelvic control in sitting and while assuming a sitting position as a manifestation of postural hypotonia in pre-school children. Fizjoterapia Polska 2004; 4(1); 31-39

Streszczenie

Wstęp. Celem przeprowadzonych badań była ocena związku pomiędzy ustawieniem miednicy w pozycji siedzącej a jakością postawy ciała w pozycji stojącej oraz sposobem przechodzenia do siadu z pozycji leżącej tyłem u 6-letnich dzieci. Materiały i metody. Badaniami objęto 37-osobową grupę 6-letnich dziewczynek i chłopców. U wszystkich dzieci oceniono jakość postawy ciała, wykorzystując w tym celu zmodyfikowany arkusz oceny postawy wg Hoppe. Ocenie poddano również sposób utrzymywania pozycji siedzącej w tzw. siadzie prostym oraz sposób przechodzenia z pozycji leżącej tyłem do siadu prostego. Ponadto, za pomocą plurimetru Rippsteina oceniono kąt tyłopochylenia miednicy w pozycji siedzącej. Analizę statystyczną oparto na teście korelacji Spearmana, teście Manova-Anova (wariancja wielokrotna) oraz teście post hoc Tukeya, każdorazowo przyjmując za poziom krytyczny p < 0,05.Wyniki. Zaobserwowano wysoką statystycznie zależność między wielkością kąta tyłopochylenia miednicy a jakością postawy (r = 0,67 p < 0,001). Zależność między sposobem przyjmowania pozycji siedzącej i jakością postawy ciała jest również istotna statystycznie i wynosi r = 0,44 p < 0,01.Wnioski. Ocena kontroli miednicy w pozycji siedzącej i podczas jej przyjmowania jest dobrym i przydatnym sposobem oceny napięcia posturalnego u dzieci.

Słowa kluczowe:
postawa ciała, wady postawy, hipotonia posturalna, kontrola miednicy
Invalid download ID. Pobierz bezpłatnie artykuł w j. angielskim

Kształtowanie się asymetrii tułowia u dzieci w młodszym wieku szkolnym

Katarzyna Barczyk, Tadeusz Skolimowski, Arletta Hawrylak

Katarzyna Barczyk, Tadeusz Skolimowski, Arletta Hawrylak – Shaping the asymmetry of trunk in younger children. Fizjoterapia Polska 2004; 4(3); 203-208

Streszczenie

Wstęp. Podstawowym kryterium oceny postawy ciała w płaszczyźnie czołowej jest jej symetria. Jednoimienne punkty kostne w tej płaszczyźnie powinny być ułożone symetrycznie w stosunku do osi kręgosłupa i znajdować się na jednakowej wysokości, a linia wyrostków kolczystych kręgosłupa powinna stanowić linię prostą. Powyższe warunki rzadko bywają spełnione, ponieważ u człowieka symetria nigdy nie jest pełna. Wynika to głównie z asymetrycznego położenia narządów wewnętrznych, wpływów środowiskowych czy samego procesu lateralizacji. Materiał i metoda. Trzykrotnymi badaniami objęto 298-osobową grupę tych samych dzieci. Do analizy wielkości asymetrii zastosowano komputerowy zestaw do fotogramometrycznej oceny postawy ciała, wykorzystujący zjawisko mory projekcyjnej. Wyniki. Asymetrie w płaszczyźnie czołowej u badanych chłopców i dziewcząt kształtowały się podobnie i występowały w obu grupach w znacznym odsetku. Stwierdzone różnice w położeniu jednoimiennych punktów kostnych dotyczyły oddalenia dolnych kątów łopatek od linii wyrostków kolczystych, wysokości trójkątów talii oraz położenia miednicy w płaszczyźnie czołowej, natomiast najrzadziej, w obu grupach dzieci, asymetrie dotyczyły kąta nachylenia tułowia w płaszczyźnie czołowej. Wykazano ponadto, że asymetrie ulegają zmniejszeniu między 7 a 8 rokiem życia i ponownemu zwiększeniu między 8 a 9 rokiem życia. Na podobieństwo kształtowania się asymetrii tułowia u chłopców i dziewcząt wskazała także międzyrocznikowa analiza statystyczna. Wnioski. 1. Częstość występowania asymetrii w obrębie tułowia zmieniała się wraz z wiekiem badanych dzieci. Inaczej kształtowała się w zależności od strony ciała. 2. Częściej znaczną asymetrię stwierdzano u siedmiolatków i dziewięciolatków, rzadziej u ośmiolatków. Asymetrie w tym wieku należały do umiarkowanych.

Słowa kluczowe:
postawa ciała, asymetria tułowia, metoda fotogramometryczna, dzieci
Invalid download ID. Pobierz bezpłatnie artykuł w j. angielskim

Dysfunkcje narządu słuchu a asymetria postawy ciała

Małgorzata Grabara

Małgorzata Grabara – Hearing dysfunctions and body posture’s asymmetry. Fizjoterapia Polska 2006; 6(2); 121-125

Streszczenie

Wstęp. Dysfunkcje narządu słuchu mogą negatywnie oddziaływać na postawę ciała. Rozwój fizyczny i motoryczny dzieci z dysfunkcjami słuchu także może odbiegać od rozwoju ich rówieśników, co wpływa na proces posturogenezy. Celem badań była ocena symetrii postawy ciała dzieci głuchych i niedosłyszących na tle grupy rówieśniczej. Materiał i metody. Badaniami objęto 63 dziewczęta i 90 chłopców w wieku 8-13 lat z dysfunkcjami narządu słuchu oraz 162 dziewczęta i 140 chłopców ze szkół powszechnych województwa śląskiego jako grupę kontrolną. Postawę ciała oceniono metodą fotogrametryczną, a następnie dokonano łącznej punktacji za asymetrie poszczególnych elementów postawy ciała. Ocena postawy ciała uwzględniała następujące elementy: kąt nachylenia i pochylenia tułowia, przebieg linii wyrostków kolczystych, ustawienie barków, łopatek, trójkątów talii, miednicy. Wyniki. U dzieci z dysfunkcjami słuchu częściej występowały wady klatki piersiowej, asymetrie barków, rotacje miednicy oraz boczne skrzywienia kręgosłupa niż u słyszących. Sumaryczne liczby punktów odzwierciedlające jakość postawy ciała przemawiały także na niekorzyść dzieci z dysfunkcjami słuchu. U większości badanych, także w grupie kontrolnej, odchylenia linii wyrostków kolczystych były lewostronne, co może wiązać się z lateralizacją. Niesymetryczne obciążenia, najczęściej prawej strony mogą, szczególnie w przypadkach słabszej muskulatury prowadzić do skrzywień bocznych, na ogół lewostronnych. Wnioski. Asymetrie w postawie ciała występują częściej u dzieci głuchych i niedosłyszących niż u ich zdrowych rówieśników, co może wskazywać na związek postawy ciała z dysfunkcją narządu słuchu. Wady klatki piersiowej także pojawiały się częściej u głuchych i niedosłyszących. Głównie były to zmiany o charakterze lejkowatym.

Słowa kluczowe:
głusi, postawa ciała, asymetria

Neurorozwojowa analiza ćwiczeń korekcyjnych

Małgorzata Matyja, Ewa Zmudzka-Wilczek, Barbara Karasz

Małgorzata Matyja, Ewa Zmudzka-Wilczek, Barbara Karasz – Neurodevelopmental analysis of postural correction exercises. Fizjoterapia Polska 2006; 6(3); 251-259

Streszczenie
Ćwiczenia korekcyjne w wadach postawy ciała prowadzone mogą być w oparciu o koncepcję Wilesa, wyodrębniającą 4 typy wad postawy, uwarunkowane nieprawidłowym ustawieniem miednicy. Ćwiczenia obejmują (w zależności od typu wady) wzmacnianie lub rozluźnianie grup mięśniowych wykazujących nieprawidłową aktywność. Według większości autorów postępowanie korekcyjne zawiera: ćwiczenia oddechowe, ćwiczenia antygrawitacyjne i elongacyjne, ćwiczenia mięśni obręczy barkowej, ćwiczenia mięśni brzucha, ćwiczenia mięśni grzbietu, ćwiczenia rozluźniające. Koncepcja neurorozwojowa przed-stawia rozwój postawy jako efekt stopniowej integracji napięcia mięśniowego w trakcie rozwoju mechanizmu odruchu postawy (zwanego też mechanizmem antygrawitacyjnym). Rozwój postawy nie jest związany ze wzmacnianiem poszczególnych grup mięśni posturalnych, lecz z integracją ich funkcji w reakcjach nastawczych i równowagi. Postawa ciała uwarunkowana jest wieloma czynnikami, w tym także regulacją ośrodkową. Jakość regulacji ośrodkowej związana jest ze stopniowo rozwijającym się w ontogenezie mechanizmem odruchu postawy. Zgodnie z koncepcją neurorozwojową prawidłowo funkcjonujący mechanizm odruchu postawy zawiera zależne od siebie składowe: prawidłowe napięcie posturalne, prawidłowe unerwienie reciprokalne oraz prawidłowe wzorce posturalne i motoryczne. W przypadku obniżonego napięcia posturalnego, mechanizm odruchu postawy nie rozwija się prawidłowo, a dzieci kompensują niedobory napięcia posturalnego ustawiając poszczególne odcinki ciała w sposób ułatwiający funkcjonowanie w warunkach grawitacji. Podstawowym problemem jest tu hipotonia posturalna, zaburzająca funkcjonowanie pozostałych składowych omawianego mechanizmu antygrawitacyjnego. Powstające wady postawy są następstwem samoistnej kompensacji hipotonii posturalnej. Ustawienie miednicy może tu być jednym z elementów kompensacji, a nie przyczyną wad postawy. Celem pracy jest zaprezentowanie ćwiczeń korekcyjnych uwzględniających dodatkowo ćwiczenia usprawniające mechanizm odruchu postawy (ćwiczenia normalizujące napięcie posturalne, ćwiczenia reakcji nastawczych i reakcji równoważnych).

Słowa kluczowe:
postawa ciała, wady postawy, nieprawidłowy mechanizm odruchu postawy

Kontrola postawy ciała w zależności od wydolności stóp u dzieci z bocznym skrzywieniem kręgosłupa. Doniesienie wstępne

Marzena Wiernicka, Dominik Kaczmarek, Ewa Kamińska, Iwona Ciechanowicz-Kowalczyk, Grażyna Cywińska-Wasilewska, Magdalena Łańczak-Trzaskowska, Dorota Warzecha

Marzena Wiernicka, Dominik Kaczmarek, Ewa Kamińska, Iwona Ciechanowicz-Kowalczyk, Grażyna Cywińska-Wasilewska, Magdalena Łańczak-Trzaskowska, Dorota Warzecha – Postural control in scoliotic children with different functional efficiency of feet. Preliminary report. Fizjoterapia Polska 2008; 8(3); 299-309

Streszczenie
Wstęp. Boczne skrzywienie kręgosłupa jest to wielopłaszczyznowe zniekształcenie, z którym często występuje kompensacyjne wygięcie kręgosłupa, zaburzenie ustawienia miednicy i kończyn dolnych. Zmiany występujące w przestrzennym ukształtowaniu stawów stopy mogą wpływać na koordynację wzorców ruchowych, równowagę mięśniową oraz mogą powodować zaburzenia w kontroli proprioceptywnej statycznej lub dynamicznej. Celem pracy była ocena statycznej i dynamicznej kontroli postawy ciała w zależności od wysklepienia podłużnego stóp u badanych z bocznym skrzywieniem kręgosłupa. Materiał i metody. Przebadano dzieci i młodzież ze zdiagnozowanym przez lekarza ortopedę bocznym skrzywieniem kręgosłupa w wieku od 5 do 18 lat, ogółem 69 osób. Badani byli pacjentami poradni ortopedycznych, nie poddani wcześniej zabiegom operacyjnym. Ocenę wysklepienia podłużnego stopy dokonano za pomocą urządzenia Podoskop – Posmed, Polska oraz wskaźnika Wejsfloga. Statyczną kontrolę postawy oceniano za pomocą platformy stabilometrycznej CQStab2P, w wersji dwuplatformowej (CQ Elektronik System, Polska), natomiast dynamiczną kontrolę postawy z pomocą Delos Postural System (Delos s. r. l., Włochy). Wyniki. Wyniki badań wykazały, że u osób ze zmniejszoną wydolnością stóp długość ścieżki oraz wielkość pola statokinezjogramu były większe podczas badania z oczami zamkniętymi. W grupie ze słabą wydolnością stóp średni poziom wskaźnika sposobu utrzymania pionowej postawy był poniżej 60%. Wnioski. Wstępne wyniki wskazują na zaburzenia równowagi i priopriocepcji u dzieci ze skoliozami, u których występuje mniejsza oraz słaba wydolność stóp.
Słowa kluczowe
postawa ciała, stopy, boczne skrzywienia kręgosłupa, równowaga ciała
1 2 3