Porównawcza ocena skuteczności przeciwbólowej wybranych metod fizjoterapeutycznych w zespole bólowym dolnego odcinka kręgosłupa

Jolanta Kujawa, Iwona Pyszczek, Jan Talar, Mirosław Janiszewski

Jolanta Kujawa, Iwona Pyszczek, Jan Talar, Mirosław Janiszewski – Comparative evaluation of the analgesic effectiveness of selected physiotherapeutic methods in the treatment of low back pain syndrome. Fizjoterapia Polska 2001; 1(3); 271-279

Streszczenie

Wstęp. Do najczęściej występujących dolegliwości narządu ruchu zalicza się zespoły bólowe kręgosłupa, a w szczególności odcinka lędźwiowo-krzyżowego. W wielu krajach problem tzw. bólów krzyża osiągnął rangę problemu społecznego. Odpowiedni dobór skutecznych metod fizjoterapeutycznych jest podstawowym zadaniem zespołów rehabilitacyjnych. Podjęto badania, mające na celu analizę skuteczności oddziaływania przeciwbólowego połączonych, wybranych form fizjoterapii u chorych z bólami dolnego odcinka kręgosłupa. Sprawdzono, czy istnieją statystycznie istotne różnice skuteczności przeciwbólowej w zależności od zastosowanych zabiegów fizykalnych. Materiał i metoda. Badaniom poddano 450 chorych, w wieku od 21 do 79 lat (średni wiek = 56,53 +/- 15,34 lat), wśród których było 319 kobiet i 131 mężczyzn, przyjętych do leczenia w Zakładzie Rehabilitacji Leczniczej ZOZ Łódź-Śródmieście z powodu bólów odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa. Chorych podzielono na dwie grupy A i B. w grupie A zastosowano zabiegi biostymulacji promieniowaniem laserowym i kinezyterapią. W grupie B w miejsce laseroterapii stosowano prądy interferencyjne z gimnastyką leczniczą. Ocenę skuteczności zastosowanego skojarzonego leczenia przeprowadzono na podstawie subiektywnej oceny bólu wg zmodyfikowanego kwestionariusza Laitinena, uwzględniając cztery wskaźniki: subiektywną ocenę intensywności bólu, częstotliwość jego występowania, stosowanie leków przeciwbólowych oraz ograniczenie aktywności ruchowej pacjenta, a także na podstawie badania klinicznego. Wyniki. Wyniki badań wykazały skuteczność przeciwbólową obydwu metod u chorych z zespołami bólowymi dolnego odcinka kręgosłupa. Zastosowanie laseroterapii w połączeniu z gimnastyką leczniczą z bólami dolnego odcinka kręgosłupa wykazuje statystycznie znamienną, większą skuteczność terapeutyczną, w porównaniu z prądami interferencyjnymi łączonymi z kinezyterapią.

Słowa kluczowe:
laseroterapia niskoenergetyczna, zespół bólowy dolnego odcinka kręgosłupa, fizjoterapia
Invalid download ID. Pobierz bezpłatnie artykuł w j. angielskim

Ocena sposobu wykonywania wybranych czynności dnia codziennego w świetle pierwotnej profilaktyki dolegliwości bólowych dolnego odcinka kręgosłupa

Aleksandra Rudzińska, Olga Nowotny-Czupryna, Henryk Knapik

Aleksandra Rudzińska, Olga Nowotny-Czupryna, Henryk Knapik – Evaluating the manner of performing selected activities of daily living in the light of early prevention of low back pain. Fizjoterapia Polska 2001; 1(4); 381-384

Streszczenie
Wstęp. Dolegliwości bólowe odcinka lędźwiowego kręgosłupa stanowią problem nie tylko medyczny, ale i społeczny. Jednym ze sposobów ograniczenia jego rozmiarów jest szeroko rozumiana profilaktyka. W przeprowadzanych badaniach dokonano weryfikacji sposobu wykonywania czynności życia codziennego stanowiących szczególne obciążenie dla kręgosłupa. Materiał i metodyka. Badaniami objęto 265 osób zdrowych (czyli bez dolegliwości bólowych kręgosłupa w momencie badania), wśród których 136 osób to pracownicy fizyczni, a 129 osób to pracownicy umysłowi. Badanym osobom polecono wykonać 3 zadania ruchowe: zmianę pozycji ciała z lezącej na stojącą, przyjęcie pozycji siedzącej na krześle oraz podniesienie ciężaru z podłoża. Wyniki. Uzyskane wyniki świadczą o baku prawidłowych nawyków ruchowych, istotnych w profilaktyce bólów krzyża u przeważającej części badanych osób. Wnioski. Celowe jest przeprowadzanie szkoleń w zakresie profilaktyki przeciążeń kręgosłupa, w następstwie których może dochodzić dom powstawania dolegliwości bólowych kręgosłupa. Należy uświadomić społeczeństwu rangę problemu, ze szczególnym uwzględnieniem konsekwencji popełnianych na co dzień błędów.

Słowa kluczowe:
bóle krzyża, profilaktyka, szkoła pleców

Invalid download ID. Pobierz bezpłatnie artykuł w j. angielskim

Terapia przepuklin krążka międzykręgowego odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa

M. Śniegocki, H. A. Kasprzak

M. Śniegocki, H. A. Kasprzak – The treatment of herniated disks in the lumbo-sacral spine. Fizjoterapia Polska 2002; 2(2); 128-133

Streszczenie
Autorzy przedstawiają współczesne metody leczenia operacyjnego mające zastosowanie u chorych z przepuklinami krążka międzykręgowego. Omawiając poszczególne metody, koncentrują się na wskazaniach i przeciwwskazaniach do ich stosowania. Nie ukrywając występowania powikłań, podkreślają konieczność przeprowadzenia dokładnej diagnostyki neuroobrazowej jako podstawy do podjęcia decyzji o ewentualnym leczeniu operacyjnym i dalszej rehabilitacji.

Słowa kluczowe:
dyskopatia lędźwiowo-krzyżowa, bóle krzyża, leczenie chirurgiczne

Invalid download ID. Pobierz bezpłatnie artykuł w j. angielskim

Biomechaniczne aspekty bólów krzyża u jeźdźców

Ewa Hordyńska, Józef Opara

Ewa Hordyńska, Józef Opara – Biomechanical aspects of low back pain in equestrian riders. Fizjoterapia Polska 2002; 2(3); 235-240

Streszczenie
Bóle krzyża, ze społecznego punktu widzenia należą do najważniejszych stanów chorobowych, mimo że bezpośrednio nie zagrażają życiu. W przybliżeniu 80% dorosłych doświadcza ich na co dzień. Najczęściej nie udaje się ustalić dokładnie przyczyn dolegliwości. Jednak znajomość czynników predysponujących do ich wystąpienia u jeźdźców, zwłaszcza ujeżdżeniowych może mieć znaczenie profilaktyczne. W pracy przedstawiono problemy relacji ruchowych pomiędzy jeźdźcem a koniem w aspekcie biomechaniki dosiadu.

Słowa kluczowe:
biomechanika, bóle krzyża, dosiad jeźdźca

Invalid download ID. Pobierz bezpłatnie artykuł w j. angielskim

Efekty usprawniania pacjentów po zabiegu operacyjnym z powodu dyskopatii w odcinku lędźwiowo-krzyżowym kręgosłupa

Teresa Pop, Krzysztof Kołodziej, Maria Pabis, Grzegorz Przysada, Piotr Szpunar

Teresa Pop, Krzysztof Kołodziej, Maria Pabis, Grzegorz Przysada, Piotr Szpunar – Rehabilitation results in patients after operation of discopathy in lumbo-sacral section. Fizjoterapia Polska 2002; 2(4); 280-284

Streszczenie
Wstęp. Z danych w piśmiennictwie i naszych obserwacji wynika, że 2% chorych z zespołem bólowym kręgosłupa wymaga leczenia operacyjnego. Praca przedstawia algorytm rehabilitacji pacjentów po zabiegu operacyjnym usunięcia jądra miażdżystego w odcinku lędźwiowo-krzyżowym. Materiał i metody. Badano 20 chorych, którzy w okresie od listopada 2000 r. do marca 2001 r. byli operowani w oddziale neurochirurgii oraz rehabilitowani w Pracowni Fizjoterapii Oddziału Rehabilitacji Szpitala Wojewódzkiego nr 2 w Rzeszowie. Do oceny bólu zastosowano pięciopunktową skalę Likerta. Badanie przeprowadzono trzykrotnie: przed i po zabiegu operacyjnym oraz po trzytygodniowym okresie rehabilitacji. Wyniki i wnioski. Zaproponowano algorytm postępowania w okresie pooperacyjnym, w którym uwzględniono kompleksowe usprawnianie, w tym fizjoterapię, psychoterapię, farmakoterapię, poradnictwo zawodowe, naukę ergonomii pracy i wypoczynku.

Słowa kluczowe:
dyskopatia, zespół bólowy kręgosłupa, jądro miażdżyste, skala Likerta

Invalid download ID. Pobierz bezpłatnie artykuł w j. angielskim

Ocena efektywności masażu medycznego u osób z bólami dolnego odcinka kręgosłupa

Waldemar Andrzejewski, Krzysztof Kassolik, Anna Karaś, Grzegorz Karaś, Ewa Trzęsicka

Waldemar Andrzejewski, Krzysztof Kassolik, Anna Karaś, Grzegorz Karaś, Ewa Trzęsicka – Assessment of the effectiveness of medical massage in patients with low back pain – research report. Fizjoterapia Polska 2006; 6(2); 150-156

Streszczenie

Wstęp. Bóle dolnego odcinka kręgosłupa są jednymi z częstszych dolegliwości, z którymi zwracają się pacjenci do fizjoterapeutów. Natomiast masaż medyczny jest jedną z najbardziej popularnych metod fizjoterapii stosowanych w tych przypadkach. Cechą charakterystyczną masażu medycznego jest uwzględnianie w metodyce zabiegu zależności strukturalno-funkcjonalnych pomiędzy tkankami miękkimi układu ruchu. Fakt ten sprawia, że Terapeuta w poszukiwaniu skutecznych działań terapeutycznych zmuszony jest do spojrzenia na pacjenta w szerszym aspekcie aniżeli na zespół luźno połączonych ze sobą części ciała. Celem pracy była ocena efektywności masażu medycznego u osób z bólami dolnego odcinka kręgosłupa. Materiał i metody. Badania przeprowadzono u 28 pacjentów z bólami okolicy lędźwiowo-krzyżowej kręgosłupa. U każdego badanego przeprowadzono wywiad i dokonano oceny palpacyjnej mającej na celu określenie intensywności bólu badanych tkanek. Oceny dokonano przed pierwszym, po szóstym i ostatnim zabiegu masażu medycznego. Na podstawie badania podmiotowego oraz oceny palpacyjnej ustalano, indywidualnie dla każdego pacjenta, plan postępowania leczniczego. U wszystkich wykonano serię 10 masaży. Czas każdego zabiegu wahał się od 40 do 70 minut. Przyjęto, że występowanie bólu w miejscu badanym świadczy o dysfunkcji ocenianej tkanki, z jednoczesnym podwyższeniem jej napięcia spoczynkowego. W trakcie zabiegów masowane były tkanki, które w ocenie wykazały wzmożoną wrażliwość. Masaż wykonywany był w pozycji leżenia przodem bądź na boku, z zachowaniem zasad ułożenia w rozluźnieniu. Masaż wykonywany był z wykorzystaniem technik głaskania, rozcierania, ugniatania i wibracji przez tego samego masażystę u wszystkich pacjentów. Wyniki. Wyniki badań wykazały znaczące zmniejszenie po zabiegach zarówno ilości bolesnych tkanek, jak również intensywności odczuwanego przez pacjentów bólu. Wnioski. Masaż medyczny stanowi skuteczny środek terapeutyczny u osób z bólami dolnego odcinka kręgosłupa. Skuteczność masażu zauważalna jest już po 6 zabiegach, po których już połowa osób cierpiących na dolegliwości bólowe dolnego odcinka kręgosłupa odczuwała jedynie niewielkie bóle.

Słowa kluczowe:
bóle dolnego odcinka kręgosłupa, masaż medyczny, ocena bólu

Ocena wyników fizjoterapii u pacjentów z zespołami bólowymi kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego z wykorzystaniem elektrodermalnej metody Ryodoraku

Andrzej Żytkowski, Henryk Chmielewski, Beata Wrodycka

Andrzej Żytkowski, Henryk Chmielewski, Beata Wrodycka – Interpretation of the results of physiotherapy for low back pain based on the Ryodoraku electrodermal measurements. Fizjoterapia Polska 2007; 7(4); 392-400

Streszczenie
Wstęp. Celem pracy była analiza przewodnictwa skóry dla stałego prądu elektrycznego w dermatomach korespondujących z poziomem dyskopatii oraz pośrednia próba obiektywizacji efektów kilku powszechnie stosowanych metod fizykoterapii: prądów diadynamicznych małej częstotliwości, prądów interferencyjnych średniej częstotliwości, impulsowego pola magnetycznego małej częstotliwości oraz klasycznej akupunktury. Materiał i metody. W grupie 164 pacjentów z rozpoznaniem bólu krzyża (65 osób z zespołem rzekomokrzeniowym i 99 pacjentów z ewidentną rwą kulszową), oprócz badań fizykalnych i radiologicznych, dokonano dodatkowo pomiarów elektroprzewodnictwa skórnego, jako pośredniego orientacyjnego wykładnika aktywności układu współczulnego. Zaadaptowano w tym celu diagnostyczną część metody Ryodoraku Yoshio Nakataniego. Jej istotą jest pomiar przewodnictwa skórnego dla stałego prądu elektrycznego tzw. galwanicznego, o natężeniu 200 mikroamperów w 24 punktach ciała przyjętych za reprezentatywne dla aktywności układu współczulnego całego ustroju. Wyniki. Nie zaobserwowano zależności między charakterem klinicznym zespołu bólowego a zmianami przewodnictwa skóry. Natomiast spośród zastosowanych technik fizykalnych, po ekspozycji na pole magnetyczne małej częstotliwości statystycznie istotnie częściej, niż po innych metodach fizykoterapii, wyniki pomiarów przewodnictwa elektrycznego znalazły się w zakresie przyjętym za optymalny. Wnioski. Na podstawie analizy uzyskanych wyników sformułowano następujące wnioski: 1. metoda Ryodoraku jest niespecyficzna i nieprzydatna jako badanie dodatkowe dla diagnostyki rwy kulszowej; 2. zaobserwowano zależność pomiędzy pomiarami elektroprzewodnictwa a zastosowaną fizykalną metodą leczenia.
Słowa kluczowe
bóle krzyża, elektrodermalna diagnostyka Ryodoraku, fizykoterapia

Centralizacja i peryferalizacja objawów wg metody McKenziego u chorych z bólem przewlekłym kręgosłupa lędźwiowego

Aleksandra Truszczyńska

Aleksandra Truszczyńska – Centralisation and peripheralisation of symptoms according to McKenzie Method among patients with chronic low back pain. Fizjoterapia Polska 2011; 11(4); 351-356

Streszczenie
Wstęp. Diagnostyka choroby dyskowej kręgosłupa lędźwiowego opiera się na klasycznym badaniu neurologicznym i badaniach obrazowych. W literaturze opisane zostały przez McKenziego szczegółowe testy funkcjonalne dotyczące odpowiedzi bólowej na procedury mechaniczne podczas ruchu. Stwierdzana podczas badania centralizacja bólów – informuje, że możliwe jest leczenie nieoperacyjne. Natomiast peryferalizacja bólów świadczy o nieodwracalnym ucisku na korzenie nerwowe. Celem pracy było wykazanie, że metoda badania funkcjonalnego umożliwia rozpoznanie centralizacji i peryferalizacja bólu u chorych z bólem przewlekłym o podłożu choroby dyskowej. Celem dodatkowym było określenie czynników z badania przedmiotowego determinujących dalsze leczenie chorych. Materiał i metody. Szczegółowej analizie poddano 200 chorych z bólami przewlekłymi kręgosłupa lędźwiowego i rwą kulszową. Mężczyzn było 84 (42%) i 116 kobiet (58%), w wieku od 13-79 lat (43,0±13,65). Peryferalizację bólów stwierdzono u 65 chorych (grupa A), a centralizacje objawów u 135 (67,5%) chorych. Przeprowadzone badania statystyczne wykazały różnice istotne statystycznie pomiędzy analizowanymi grupami dotyczące występowania: transpozycji tułowia, objawu Laseque’a, zaburzeń siły mięśniowej i czucia. Wnioski. 1. Przeprowadzone badania wykazały, że u osób z przewlekłą chorobą dyskową testy kliniczne wg McKenziego prowadziły do centralizacji lub peryferalizacji bólów. 2. Peryferalizacji objawów statystycznie częściej towarzyszyła transpozycja tułowia, zaburzenia neurologiczne i niski objaw Laseque’a.
Słowa kluczowe
ból przewlekły, kręgosłup lędźwiowy, metoda McKenzie

Zagadnienie wartości korzeniowych testów rozciągowych dla diagnozy i prognozy zespołów bólowych odcinka lędźwiowego kręgosłupa leczonych w warunkach sanatoryjnych

Przemysław Minta, Wiesław Tomaszewski, Monika Sobolak

Przemysław Minta, Wiesław Tomaszewski, Monika Sobolak – Nerve root tests results for diagnosis and prognosis of the pain syndromes in the lumbar spine area treated under spa conditions. Fizjoterapia Polska 2012; 12(1); 21-27

Streszczenie
Zaburzenia towarzyszące zespołom bólowym odcinka lędźwiowego kręgosłupa (zbolk) warunkowane są nie tylko podrażnieniem korzeni nerwowych, ale również nocyreceptywnie unerwionych struktur więzadłowo-torebkowych. Celem pracy było określenie częstości występowania wybranych testów korzeniowych u osób kierowanych na leczenie uzdrowiskowe z powodu zbolk przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w ramach prewencji rentowej i Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) oraz ich przydatności dla diagnostyki i prognozy. Badaniami objęto grupę liczącą 400 osób (200 osób skierowanych przez ZUS oraz 200 przez NFZ). W ankietach badawczych poza podstawowymi cechami osobniczymi uwzględniono: czas trwania choroby, lokalizację i promieniowanie bólu, wyniki wykonanych badań obrazowych, status zatrudnienia oraz rodzaj wykonywanej pracy. W ankietach odnotowano również wyniki przeprowadzonych wybranych testów korzeniowych. Dodatnie testy korzeniowe występowały częściej u osób kierowanych przez ZUS w ramach prewencji rentowej i częstość ich wzrastała z czasem trwania choroby oraz okresu zasiłkowego. Pacjenci ZUS byli kierowani na kurację z bardziej zaawansowanym procesem chorobowym aniżeli osoby z NFZ. Analiza uzyskanych danych wykazała, że rozciągowe testy korzeniowe łącznie w obu grupach występowały u ¼ badanych, co warunkuje ich ograniczoną wartość diagnostyczną i prognostyczną.
Słowa kluczowe
zespoły bólowe kręgosłupa, testy korzeniowe rozciągowe, leczenie sanatoryjne, prewencja rentowa

Siła i różnicowanie kinestetyczne głębokich mięśni stabilizujących odcinek lędźwiowy w subklinicznych dolegliwościach bólowych dolnej części kręgosłupa

Mirosław Kokosz, Edward Saulicz, Tomasz Wolny, Mariola Saulicz, Andrzej Myśliwiec, Łukasz Gębala, Oliwia Mokrus, Paweł Linek

Mirosław Kokosz, Edward Saulicz, Tomasz Wolny, Mariola Saulicz, Andrzej Myśliwiec, Łukasz Gębala, Oliwia Mokrus, Paweł Linek – Strength and kinesthetic differentiation of deep muscles stabilizing lumbar spine in low back subclinical pain complaints. Part 1. Fizjoterapia Polska 2012; 12(2); 101-112

Streszczenie
Wstęp. Bóle kręgosłupa lędźwiowego to jedna z najczęstszych dysfunkcji narządu ruchu. Celem pracy jest sprawdzenie, czy w dolnym odcinku kręgosłupa występuje zależność pomiędzy występowaniem początkowych, subklinicznych objawów bólowych a siłą i różnicowaniem kinestetycznym głębokich mięśni stabilizujących odcinek lędźwiowy. Materiał i metody. Zmienną niezależną było występowanie objawów bólowych w rejonie lędźwi. U 52 badanych średnie nasilenie dolegliwości wynosiło 8,81 pkt. (± 3,68) w skali Oswestry. Grupę drugą tworzyło 48 osób nie odczuwających w chwili badania problemów bólowych odcinka lędźwiowego. Obie grupy były dopasowane pod względem parametrów podstawowych: płci, wieku, masy i wzrostu oraz poziomu aktywności fizycznej. Zmienne zależne stanowiły wyniki testów przeprowadzonych za pomocą aparatu ciśnieniowego (stabilizera) w pozycji leżenia tyłem i przodem. Za jego pomocą w obu grupach porównano siłę i możliwości kinestetyczne głębokich mięśni stabilizujących odcinek lędźwiowy. Wyniki. Przeprowadzona analiza statystyczna pozwoliła stwierdzić, że w pozycji leżenia przodem występują istotne zależności pomiędzy występowaniem dolegliwości bólowych a siłą i zdolnością różnicowania siły nacisku. Zależności takich nie wykryto w testach przeprowadzonych w pozycji leżenia tyłem. Wnioski. Osoby odczuwające niewielkie dolegliwości bólowe odcinka lędźwiowego cechuje osłabienie głębokich mięśni stabilizujących. Zaburzona jest również zdolność różnicowania siły nacisku. W wykrywaniu powyższych zmian przydatny wydaje się być test wykonywany w pozycji leżenia przodem.
Słowa kluczowe
bóle lędźwiowej części kręgosłupa, stabilizacja mięśniowa, propriocepcja
Invalid download ID. Pobierz bezpłatnie artykuł w j. angielskim

1 2