Dymorfizm płciowy cech morfologicznych stóp kobiet i mężczyzn po 60 roku życia / Sexual dimorphism in foot morphology in women and men over 60

Ewa Puszczałowska-Lizis, Przemysław Bujas, Jarosław Omorczyk, Leszek Nosiadek

FP 2016; 16(3); 88-94

Streszczenie
Wstęp. Stopa ludzka, będąca elementem podporowo-nośnym, kształtuje się przez całe życie, w indywidualny dla każdego człowieka sposób. W wieku podeszłym jest szczególnie narażona zmiany inwolucyjne. Celem pracy jest określenie różnic dymorficznych w wybranych cechach budowy stóp między kobietami a mężczyznami po 60 roku życia.
Materiał i metody. Badaniami metodą podoskopową objęto seniorów z województwa podkarpackiego i małopolskiego, w tym 116 kobiet i 82 mężczyzn. Badanych kwalifikowano do 3 przedziałów wieku: 60-69 lat, 70-79 lat, 80-90 lat. W analizach uwzględniono następujące wskaźniki: kąt Clarke’a, kąt piętowy (γ), kąt koślawości palucha (α), kąt szpotawości V palca (β). Obliczono podstawowe miary statystyki opisowej. Istotność różnic cech morfologicznych stóp między kobietami a mężczyznami oceniono testem U Manna-Whitney’a.
Wyniki. U obu płci stwierdzono pogorszenie się analizowanych wskaźników w stosunku do wartości normatywnych. Statystycznie istotne międzypłciowe różnice dotyczyły wartości kąta Clarke’a i kąta koślawości palucha (α).
Wnioski. Cechami znamiennie różnicującymi stopy kobiet i mężczyzn po 60 roku życia są: kąt Clarke’a i kąt koślawości palucha (α). Upowszechnianie kinezyprofilaktyki gerontologicznej powinno stanowić nieodzowny element w działaniach ukierunkowanych na opóźnianie procesów inwolucyjnych, w celu utrzymania na optymalnym – w stosunku do wieku – poziomie sprawności statyczno-dynamicznej narządu ruchu.

Słowa kluczowe:
starzenie się, stopa, wysklepienie podłużne, wysklepienie poprzeczne, ustawienie palucha, ustawienie V palca


Abstract
Background. The human foot is a supportive and locomotive element, which forms during a whole life in individual manner for every person. In advanced age, the foot is particularly exposed to involutionary changes. The aim of this study was to determine the dimorphic differences in the selected morphological features of the feet in women and men aged over 60.
Material and methods. The research conducted by podoscopic method involved seniors from the Podkarpackie and the Małopolskie voivodeships, including 116 females and 82 males. Tested persons were divided into three age groups (60-69 years, 70-79 years, 80-90 years). The following indices were analyzed: the Clarke’s angle, heel angle (γ), hallux valgus angle (α), and the V toe varus deformity angle (β). Basic descriptive statistics were calculated. The Mann-Whitney U test was used to assess significance of the differences in morphological features of the feet between the women and men.
Results. In both sexes the analysed indices worsened in comparison to the normative values. Statistically significant differences between woman and man concern the Clarke’s angle and the hallux valgus angle (α).
Conclusions. The most important plantographic features which differentiate the feet structure of women and men aged over 60 are Clark’s angle and the hallux valgus angle (α). The popularisation of preventative kinesiotherapy for the elderly should constitute an indispensable element of action aimed at slowing down involution processes to maintain the optimal – according to age – static and dynamic conditions of the locomotion system.

Key words:
ageing, foot, longitudinal arch, transverse arch, arrangement of the hallux, arrangement of the fifth toe

Pobierz/Download Pobierz artykuł w j. angielskim/Download an English version