Równowaga, a stabilność posturalna i jej zaburzenia u pacjentów po udarze niedokrwiennym mózgu – rozważania teoretyczne / Balance Versus Postural Stability and Its Disorders in Patients after Ischemic Stroke – Theoretical Study

Magdalena Goliwąs, Ewa Kamińska, Marta Flis-Masłowska,
Marzena Wiernicka, Jacek Lewandowski

FP 2017; 17(1); 38-44

Streszczenie
Celem pracy jest wyjaśnienie różnic między równowagą, a stabilnością posturalną oraz zmian jakie zachodzą w obrębie tych parametrów u pacjentów po udarze mózgu.
Człowiek wykazuje naturalną zdolność dwunożnego stania i poruszania się stopami po nieznanym mu terenie. Niemniej stanowi to wielkie wyzwanie dla systemu kontroli równowagi, sterowanego trzema systemami: wzroku, odpowiadającym za planowanie lokomocji człowieka, przedsionkowym, odpowiadającym za orientację przestrzenną ciała człowieka. Trzecim, najbardziej skomplikowanym jest system sensoryczny (złożony z proprioceptorów i mechanoreceptorów). W ujęciu biomechanicznym równowaga definiowana jest jako zdolność do utrzymywania środka ciężkości ciała człowieka nad płaszczyzną podparcia.
Jednym z najważniejszych wyznaczników prawidłowej postawy ciała jest stabilność posturalna, będąca pojęciem bardziej rozbudowanym i oznaczającym zdolność do odzyskiwania równowagi. Dzieje się tak dzięki trzem strategiom. U pacjenta po udarze mózgu występuje problem ze zdolnością do spontanicznej odpowiedzi ruchowej. Zmienia się rozkład sił nacisków podeszwowej strony stopy na podłoże, równowaga jest trudna do zachowania, a konsekwencjami są częste upadki, złamania kości udowej i problemy w wykonywaniu podstawowych czynności dnia codziennego.

Słowa kluczowe:
Stabilność posturalna, równowaga, udar mózgu


Abstract
The aim of this study is to explain the differences between balance and postural stability, and the changes which occur in these traits in patients after stroke.
Human being has the natural ability to stand on two feet and to move on the two feet across an unfamiliar terrain. However these abilities do constitute a big challenge for the balance control system, which is being controlled through the three separate systems, two of which are sight, responsible for planning of the locomotion activity, vestibular system, responsible for spatial orientation of the human body. The third, and the most complex is the sensory system (composed of proprioceptors and mechanoreceptors). In terms of biomechanics the balance is defined as the ability to maintain the center of gravity of the human body above the supporting plane.
One of the most important determinants of the correct body posture is the postural stability, which wider concept and denotes the ability to recover the balance. This is possible thanks to three strategies. Patients after a stroke have a problem with the ability of spontaneous kinesthetic response. The distribution of pressure forces of the plantar side of a foot on the ground changes, it becomes difficult to maintain balance, and the consequences are frequent falls, femur fractures and problems with the basic activities of daily living.

Key words:
Postural stability, balance, stroke

Pobierz/Download Pobierz artykuł w j. angielskim/Download an English version

Rehabilitacja pacjentów po udarze mózgu z uwzględnieniem czynników socjo-demograficznych / The rehabilitation of patients after the cerebral stroke including socio-demographic factors

Marzena Kobylańska, Bartosz M. Wójcik, Renata Szczepaniak, Zbigniew Śliwiński

FP 2016;16(4);82-97

Streszczenie

Wstęp. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia udar mózgu stanowi trzecią po chorobach serca i nowotworach przyczynę zgonów. Szacuje się, że co roku umiera z tego powodu 4,6 miliona ludzi na świecie, w tym 3,2 miliona w krajach rozwijających się i 1,2 miliona w krajach uprzemysłowionych. Zaobserwowano, że na skuteczność fizjoterapii osób po udarze mózgu wpływ mają czynniki biologiczne, oraz sytuacja społeczno-ekonomiczna pacjenta.
Cel pracy. Celem pracy jest analiza roli czynników socjo-demograficznych w procesie fizjoterapii pacjentów po udarze mózgu.
Materiał i metody badań. Badania przeprowadzono na oddziale rehabilitacji neurologicznej we Wrocławskim Centrum Rehabilitacji i Medycyny Sportowej. Badana grupa obejmowała ogółem 120 osób po przebytym udarze mózgu. Badania przeprowadzono w dwóch punktach czasowych. W pierwszym dniu pobytu pacjenta na oddziale rehabilitacji neurologicznej oraz po trzech tygodniach prowadzonego usprawniania. Wszyscy pacjenci uczestniczyli w systematycznej fizjoterapii prowadzonej standardowo na oddziale rehabilitacji neurologicznej z określeniem częstotliwości i czasu jej trwania. Dla każdego pacjenta pełen cykl badawczy trwał trzy tygodnie. W pracy wykorzystano następujące metody badań: Skala Barthel (Barthel Index, BI), Skala Lawtona (Instrumental Activity of Daily Living IADL),Indeks Mobilności Rivermead (IMR), Krótka Skala Oceny Stanu Psychicznego (Mini-Mental State Examination, MMSE), Geriatryczna Skala Oceny Depresji (Geriatric Depression Scale, GDS), Skala Uogólnionej Własnej Skuteczności (Generalized Self – Efficacy Scale, GSES), Skala Akceptacji Choroby (Acceptace of Ilness Scale, AIS), Wizualna Analogowa Skala Bólu (Visual Analogue Scale, VAS).
Wyniki. Cechy natury biologicznej takie jak wiek, czas od udaru, rodzaj udaru, ilość chorób współistniejących, mają związek z niską skutecznością fizjoterapii prowadzonej na oddziale rehabilitacji neurologicznej. Czynniki socjo-demograficzne takie jak stan cywilny, aktywność zawodowa, rodzaj wykonywanej pracy mają związek z niską skutecznością prowadzonej fizjoterapii.
Wnioski. Kompleksowa rehabilitacja neurologiczna pacjentów po udarze mózgu uwzględniająca czynniki socjo-demograficzne jest niezbędna do osiągnięcia wysokiej skuteczności fizjoterapii.

Słowa kluczowe:

udar mózgu, fizjoterapia, czynniki socjo-demograficzne


Abstract

Introduction. According to the World Health Organization, cerebral stroke constitutes the third largest cause of death just after heart disease and cancer. It is estimated that every year 4.6 million people die due to stroke, including 3.2 in developing countries and 1.2 in developed ones. It has been observed that the effectiveness of physiotherapy in patients after a stroke depends on biological factors but also on their socio-economic condition.
The dissertation goal. The goal of this dissertation is to analyze the role of socio-demographic factors in the process of physiotherapy for patients after a cerebral stroke.
Materials and methods. The research has been carried out at the neurological rehabilitation ward of the Wrocław Center for Rehabilitation and Sports Medicine. The research group consisted of 120 patients after cerebral stroke. The examination was conducted at two time intervals – on the first day of the patient’s treatment at the neurological rehabilitation ward, and after three weeks of rehabilitation. All the patients participated in the systematic physiotherapy, which is a standard procedure at the neurological rehabilitation ward, where they had a defined schedule of frequency and time of rehab. A full research cycle lasted for three weeks for every patient. The following methods were used in the research: Barthel Scale (Barthel Index, BI), Lawton Scale (Instrumental Activity of Daily Living (IADL), Rivermead Mobility Index (RMI), Mini-Mental State Examination (MMSE), Geriatric Depression Scale (GDS), Generalized Self – Efficacy Scale (GSES), Acceptance of Illness Scale (AIS), and Visual Analogue Scale (VAS).
Results. Factors regarding the biological nature of the patient’s condition such as age, time since the stroke, type of stroke, and number of coexisting diseases have a definite impact on the low effectiveness of the physiotherapy conducted at the neurological rehabilitation ward. Socio-demographic factors, marital status, professional activity, and kind of job, also have an impact on the low effectiveness of the conducted physiotherapy.
Conclusions. Comprehensive rehabilitation of neurological patients after the cerebral stroke, taking into account socio-demographic factors is essential to achieve high effectiveness of physiotherapy.

Keywords:

stroke, physiotherapy, socio-demographic factors

Pobierz/Download Pobierz artykuł w j. angielskim/Download an English version

 

Udar mózgu problemem współczesnej cywilizacji – analiza postępowania fizykalnego / Stroke as a civilisation-scale problem – physical treatment analysis

Ewelina Czerczak, Włodzisław Kuliński

FP 2016;16(1);24-35

Streszczenie
Wstęp. Udar mózgu to jedna z najczęściej występujących postaci uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego. Każdego roku w Polsce na udar mózgu zapada około 60 tys. ludzi.  Zaburzenia powstałe w wyniku udaru wymagają wdrożenia długotrwałej opieki i rehabilitacji. Głównym celem postępowania fizjoterapeutycznego jest przywrócenie choremu samodzielności w codziennym funkcjonowaniu oraz poprawa jakości życia pacjenta.
Cel pracy. Celem pracy była ocena wpływu postępowania fizjoterapeutycznego na stan funkcjonalny i jakość życia chorych po udarze mózgu. Materiał i metody. Badania przeprowadzono u 30 chorych po udarze mózgu (24 po udarze niedokrwiennym i 6 po udarze krwotocznym) przebywających na Pododdziale Rehabilitacji Neurologicznej Szpitala Specjalistycznego św.  Łukasza w Końskich. W trakcie 8 tygodni pobytu na oddziale pacjenci poddawani byli intensywnemu leczeniu usprawniającemu. Badanie wykonywane było dwukrotnie, a mianowicie w dniu przyjęcia pacjenta na oddział oraz w dniu jego wypisu. Obejmowało wypełnienie ankiety uwzględniającej ocenę jakości życia w skali od 1 do 10 pkt., ocenę stanu funkcjonalnego przy użyciu Wskaźnika Barthel oraz ocenę stopnia spastyczności mięśni kończyny górnej i dolnej zmodyfikowaną skalą Ashworth. Wynik oceny stanu funkcjonalnego porównano w zależności od charakteru udaru, czasu od momentu wystąpienia udaru do rozpoczęcia rehabilitacji oraz liczby chorób współistniejących. Ocenie poddano także wpływ kompleksowego usprawniania na ocenę niezależności w codziennym funkcjonowaniu po zakończonym postępowaniu oraz zbadano wpływ usprawniania na stopień spastyczności i korzystanie z przedmiotów zaopatrzenia ortopedycznego. Wyniki i wnioski. U wszystkich badanych doszło do poprawy stanu funkcjonalnego. Lepsze wyniki końcowe uzyskali pacjenci po udarze niedokrwiennym oraz zmagający się z mniejszą liczbą chorób współistniejących. Efekty postępowania były lepsze u tych, którzy wcześniej po wystąpienia udaru podjęli rehabilitację. Ocena jakości życia była znacząco wyższa, aniżeli przed rehabilitacją. Nastąpiło istotne obniżenie stopnia spastyczności, a znaczącej poprawie uległo korzystanie przez pacjentów z przedmiotów zaopatrzenia ortopedycznego.

Słowa kluczowe:
udar mózgu , leczenie, fizjoterapia


Abstract
Introduction. Stroke is one of the most common forms of damage to the central nervous system. In Poland, approximately 60,000 people suffer from stroke every year. Disorders resulting from stroke require the implementation of long-term care and rehabilitation. The main objective of physiotherapy is to restore patient independence in daily living and improve the quality of life of the patient. Aim of study. The aim of the study was to evaluate the effect of physiotherapy on the functional status and quality of life of patients after stroke. Material and Methods. The study comprised 30 patients after stroke (24 patients after ischemic stroke and 6 patients after hemorrhagic stroke) staying at the neurological rehabilitation ward in the St. Luke Specialist Hospital in Końskie. During 8 weeks of hospitalization, the patients underwent intensive rehabilitation. They were examined twice, namely on admission and on the day of discharge. The examination included completing a questionnaire assessing the quality of life on a scale of 1 to 10 points, an assessment of the functional status using the Barthel Index and an assessment of muscle spasticity of the upper and lower limb with the modified Ashworth scale. The results of functional status assessment were compared according to the type of stroke, time from stroke to rehabilitation and the number of concomitant diseases. Moreover, the effect of the comprehensive rehabilitation on the assessment of independence in daily living was studied after treatment, as was the influence of rehabilitation on the degree of spasticity and the use of orthopedic aids. Results and Conclusion. The functional status improved in all patients. Better final results were obtained in patients after ischemic stroke and suffering from fewer comorbidities. The results were better in those whose rehabilitation commenced earlier. The quality of life was significantly higher than before rehabilitation. The degree of spasticity was significantly reduced and the use of orthopaedic aids was improved.

Key words:
stroke, treatment, physiotherapy

Pobierz/Download Pobierz artykuł w j. angielskim/Download an English version

Trening na bieżni z odciążeniem masy ciała poprzez system Parestand w usprawnianiu chodu u pacjentów we wczesnej fazie udaru mózgu: badanie pilotażowe / Body Weight Supported Treadmill Training with Parestand system as walking therapy of patients early after stroke: a pilot study

Beata Stach, Marcin Błaszcz, Aleksandra Bober, Mariola E. Wodzińska, Joanna Zyznawska

FP 2016;16(2);54-63

Streszczenie
Wstęp. Trening na bieżni z odciążeniem masy ciała (z ang. Body Weight Supported Treadmill Training – BWSTT) to wysokiej częstotliwości zadaniowa terapia chodu pacjentów po udarze mózgu. Skuteczność BWSTT została wielokrotnie udowodniona, jednak jego wyższość nad treningiem chodu po naturalnym podłożu jest często kwestionowana. W Polsce jest to rzadko stosowana i badana metoda.
Pacjenci i metody. W badaniu brało udział 20 chodzących pacjentów we wczesnej fazie udaru. Wszyscy pacjenci uczestniczyli w standardowej fizjoterapii opartej o koncepcję Bobath i PNF. Do grupy eksperymentalnej włączono 10 osób dodatkowo otrzymujących trening na bieżni z odciążeniem masy ciała (BWSTT), a do grupy kontrolnej włączono 10 osób dodatkowo otrzymujących trening chodu po naturalnym podłożu. Badanych przed i po skończeniu interwencji oceniono Skalą Równowagi Berg, testem Timed Up & Go, Testem 10-metrowym oraz testem 6-minutowego marszu.
Wyniki. Obie grupy uzyskały istotną statystycznie (p<0,05) poprawę we wszystkich testach funkcjonalnych. BWSTT zwiększyła swój dystans o 108,4±75,7 m, a grupa kontrolna o 57±51,3 m. Różnica pomiędzy grupami nie była istotna statystycznie (p=0,28). BWSTT skróciła czas w teście TUG o 9±1,4 s, a grupa kontrolna o 2,7±1,1 s. Różnica pomiędzy grupami nie była istotna statystycznie (p=0,63). BWSTT uzyskała 7,0±3,7 pkt, a grupa kontrolna 6,6±4,4 pkt poprawy w BBS. Różnica pomiędzy grupami nie była istotna statystycznie (p=0,88). BWSTT podniosła prędkość chodu o 0,25±0,13 m/s, a grupa kontrolna o 0,28±0,13 m/s. Różnica pomiędzy grupami nie była istotna statystycznie (p=0,96). Podsumowanie. Zarówno BWSTT jak i terapia chodu po naturalnym podłożu może poprawić równowagę, wytrzymałość i szybkość chodu oraz zmniejszyć ryzyko upadków u chodzących pacjentów we wczesnej fazie udaru. Słowa kluczowe: udar mózgu, niedowład połowiczy, fizjoterapia, rehabilitacja, chód


Abstract
Background. Body Weight Supported Treadmill Training (BWSTT) is high intensive and task-specific gait therapy for stroke patients. Effectiveness of BWSTT is repeatedly proven, however superiority of that training over overground walking is often contested. It is rarely practised and investigated method in Poland.
Patients and Methods. 20 patients in the early post-stroke rehabilitation phase able to walk. All patient participated in traditional physiotherapy based on Bobath and PNF concepts. Experimental group (10 people) additionally received Body Weight Supported Treadmill Training. Control group (10 people) additionally received overground walking. Baseline and postintervention assessments included Berg Balance Scale, Timed Up & Go, 10 m Time Walking Test and 6 Minute Walk Test.
Results. Both groups showed statistically significant improvement in all outcome measures (P<0,05). Group BWSTT increased distance by 108,4±75,7 m and control grouop by 57±51,3 m in 6 Minute Walk Test. Difference between the groups was not statistically significant (p=0,28). Group BWSTT shortened time in Timed Up & Go by 9±1,4 seconds and control group by 2,7±1,1 seconds. Difference between the groups was not statistically significant (p=0,63). Group BWSTT improved by 7,0±3,7 points, and control group by 6,6±4,4 points in Berg Balance Scale. Difference between the groups was not statistically significant (p=0,88). Group BWSTT increased gait velocity by 0,25±0,13 m/s, and control group by 0,28±0,13 m/s. Difference between the groups was not statistically significant (p=0,96). Conclusions. Either Body Weight Supported Treadmill Training or overground walking could improve balance, reduce risk of falls, increase endurance and velocity of gait in walking subacute stroke patients. BWSTT could have tendency to more effective increasing gait endurance. Key words: stroke, hemiparesis, physiotherapy, rehabilitation, gait

Pobierz/Download Pobierz artykuł w j. angielskim/Download an English version